آموزش نگهداری مارچوبه زینتی، گیاهی مقاوم و زیبا برای فضای داخلی

 خلاصه مقاله:

مارچوبه‌های زینتی از گیاهان همیشه‌سبز، مقاوم و محبوب آپارتمانی هستند که به‌دلیل ظاهر ظریف و نگهداری نسبتاً آسان، برای افراد مبتدی هم گزینه‌ای عالی محسوب می‌شوند. در این مقاله با سه نوع پرطرفدار آن یعنی مارچوبه شویدی، دم روباهی و گردی آشنا شدیم و نیازهای نوری، آبیاری، دما، رطوبت و تغذیه هرکدام را بررسی کردیم. رعایت تعادل در نور و آبیاری، مهم‌ترین عامل حفظ شادابی این گیاهان است. همچنین دانستیم که کمبود مواد غذایی و خشکی بیش از حد محیط، از دلایل اصلی زردی و ریزش برگ‌هاست.

مقدمه:

مارچوبه زینتی گیاهی ست همیشه سبز، نسبتا سریع الرشد، مقاوم و دارای برگ هایی به رنگ عمدتا سبز روشن و در برخی گونه ها سبز تیره.

نام علمی این گیاه Asparagus است و بومی قاره آفریقاست.

مارچوبه زینتی، دارای گونه های مختلف است که برخی از انواع آن مانند مارچوبه شویدی، مارچوبه دم روباهی و مارچوبه گردی، معروف هستند و به شرح آن ها می پردازیم :

مارچوبه شویدی

گیاهی ست رونده، آویز، با سرعت رشد بالا، که برای نگهداری داخل گلدان های آویز یا پایه های بلندتر از سطح زمین مناسب است.

نام علمی این گیاه Asparagus sprengeri fern می باشد.

این گیاه، گل های کوچک سفید و میوه های قرمز می دهد که فاقد اهمیت است و در واقع، یک گیاه برگ زینتی محسوب می شود.

مارچوبه شویدی هم در شرایط آپارتمان و هم فضای باز قابل نگهداری است، البته به شرطی که در زمستان، هوا خیلی سرد و یخبندان نشود.ا

ین گیاه مقاوم و سازگار، برای افراد مبتدی توصیه می شود.

شرایط نگهداری مارچوبه شویدی در آپارتمان :

نور مناسب برای مارچوبه شویدی :

این گیاه، به نور متوسط تا شدید اما غیر مستقیم نیاز دارد، البته در سایه و نورهای کم هم، مقاومت خوبی دارد و دوام می آورد.مارچوبه شویدی باید از نور شدید و مستقیم دور شود، چون برگ هایش زرد و رنگ پریده می شوند و از حالت سبز زیبای خود خارج می گردند و رو به زردی می روند.

نور بیش از حد کم هم در مدت طولانی، باعث ریزش برگ های مارچوبه شویدی می شود.

آبیاری مناسب برای مارچوبه شویدی :

انواع مارچوبه و همچنین این مارچوبه ( شویدی)، گیاهانی آب دوست هستند و بهتر است هفته ای یک الی دو بار سیراب شوند و آب اضافی داخل زیرگلدانی حتما تخلیه شود.

بازدید از زهکش ته گلدان وکنترل معیوب نبودن آن در این گیاه، فراموش نشود.

تشنگی و دیر آبیاری کردن، به آن آسیب می زند و باعث رنگ پریدگی گیاه، خشکی و ریزش برگ ها می شود.

آبیاری زود به زود و زیاد هم، باعث می شود برگ ها روبه زرد شدن بروند و بوته به طرف پژمردگی می رود.

دمای مناسب برای مارچوبه شویدی :

مارچوبه شویدی در دمای بین 15 تا 30 درجه سانتیگراد کیفیت مناسبی دارد.اما به طور کلی،گیاهی مقاوم و سازگار در برابر طیف های مختلف دما ست و تا حدود زیادی به سرما مقاوم است اما اگر سرما بیش از حد شود، برگ ها رنگ پریده می شوند و گیاه شادابی خود را از دست می دهد، بنابراین، بهتر است از دماهای پایین دور باشد.

دماهای خیلی بالا هم، اگر با خشکی محیط و عدم رطوبت همراه باشد، باعث خشکی برگ ها و ریزش برگ ها می شود.

رطوبت مناسب برای مارچوبه شویدی :

هرچند مارچوبه شویدی گیاهی مقاوم است که تا حد زیادی خشکی محیط را تحمل می کند، اما کلا، رطوبت دوست است و به رطوبتی نسبی نیاز دارد.بنابراین، هفته ای چند بار، اسپری آب با آب جوشیده سرد شده مانده در کتری یا سماور و دور از نور شدید و مستقیم آفتاب برای آن خوب است و باعث سرحال شدن گیاه می شود.

خشکی بیش از حد تحمل گیاه، باعث ریزش برگ ها و قهوه ای شدن آن ها می شود.

خاک مناسب برای مارچوبه شویدی :

این گیاه، به خاکی سبک و غنی نیاز دارد.خاک مخصوص گیاهان آپارتمانی به همراه مقدار کمی خاک باغچه برای آن مناسب است.

تکثیر مارچوبه شویدی :

این گیاه، باکاشت بذر و تقسیم بوته( ریزوم ) زیاد می شود.

بیماری ها و آفات مارچوبه شویدی :

نور مستقیم و بیش از حد، باعث زرد شدن برگ ها و رنگ پریدگی آن ها می شود.

در نور خیلی کم و تاریکی، برگ ها خشک شده و ریزش می کنند.

آبیاری زیاد و زود به زود، باعث زرد شدن برگ ها، ریزش برگ ها می شود و اگر توام با زهکش معیوب و گرفته ته گلدان باشد، باعث ایجاد خطر پوسیدگی ریشه می شود.

در تشنگی شدید و آبیاری دیر هم برگ ها رنگ پریده می شوند و بوته، حالت شاداب خود را از دست می دهد.

دماهای پایین، باعث زرد شدن و رنگ پریدگی برگ های مارچوبه شویدی شده و دماهای بالا هم در صورت خشکی بیش از اندازه محیط، باعث خشک شدن و ریزش برگ ها می شود.

خشکی بیش از حد محیط، باعث خشک شدن و ریزش برگ ها می شود.

عدم کوددهی، باعث زرد شدن برگ ها و رنگ پریدگی برگ ها درمارچوبه شویدی می شود.

کنه ها، شپشک های آرد آلود و سفید بالک ها هم ممکن است به مارچوبه شویدی حمله کنند که در صورت مشاهده علائمی مانند تارهای عنکبوتی و تارهای پنبه ای و حشرات سفید رنگ پروازی، هر چه سریع تر، نسبت به مهار و درمان آن اقدام کنید.

کوددهی مارچوبه شویدی :

این گیاه، به فقر مواد غذایی خاک( به خصوص فقر آهن)، سریعا واکنش نشان می دهد و برگ ها رنگ پریده می شوند، بنابراین، خاک مرغوب و غنی و کوددهی منظم با کودهای مرغوب و با کیفیت، برای این گیاه توصیه می شود.

مراقب کوددهی بیش از حد و خطر مسمومیت کودی هم برای این گیاه باشید.

تعویض گلدان مارچوبه شویدی :

مارچوبه شویدی، گیاهی سریع الرشد است و زمانی که ریشه ها از انتهای گلدان خارج شدند، باید یک سایز بزرگ تر شود و باخاک جدید و مرغوب جایگزین شود، بنابراین، زمان خاصی برای تعویض گلدان این گیاه وجود ندارد.

مارچوبه دم روباهی

مارچوبه ای ست مقاوم، زیبا و خاص و جذاب که حالت برگ هایش شبیه دم روباه است.

نام علمی آن Asparagus meyerii می باشد.

این مارچوبه زینتی به دلیل زیبایی اش، نسبت به مارچوبه شویدی، محبوبیت بیشتری دارد.

این گیاه به دلیل مقاومت و سازگاری بالاو شرایط نگهداری راحتش، برای افراد مبتدی توصیه می شود.

شرایط نگهداری مارچوبه دم روباهی در آپارتمان:

نور مناسب برای مارچوبه دم روباهی:

این مارچوبه زیبا، نور متوسط تا شدید اما غیرمستقیم را می پسندد و نور شدید و مستقیم آفتاب، باعث می شود برگ ها زرد و رنگ پریده شوند.

البته مارچوبه دم روباهی، به سایه و نورهای کم هم مقاوم است، اما اگر این حالت طولانی شود، باعث ریزش برگ ها می شود.

آبیاری مناسب برای مارچوبه دم روباهی :

هرچند گیاهی آب دوست است، اما در حالت معمول و محیط های عادی، هفته ای یک بار سیراب شود، مگر در شرایط گرم، که بهتر است هفته ای 2 بار سیراب شود و آب اضافی داخل زیر گلدانی حتما تخلیه شود.

آبیاری دیر به دیر و تشنگی، باعث می شود برگ های دم روباهی رنگ پریده و بی حال شوند و شروع به ریزش کنند.

آبیاری زیاد و بیش از حد هم، باعث زرد شدن برگ ها و خطر پوسیدگی ریشه می شود.

دمای مناسب برای مارچوبه دم روباهی :

هرچند گیاهی قوی است که نسبت به نوسانات دمایی مقاومت خوبی نشان می دهد، اما به طور کلی، دمای بین 18 تا 25 درجه سانتیگراد برای آن ایده آل است.

کلا گیاهی معتدل پسند است که بهتر است از دماهای بالا و دماهای پایین دور باشد زیرا سرما، باعث زرد شدن برگ ها و گاهی اگر خیلی شدید باشد، باعث نابودی بوته می شود و دماهای خیلی بالا هم باعث می شود برگ ها خشک شده و ریزش کنند.

رطوبت مناسب برای مارچوبه دم روباهی :

این گیاه رطوبت را دوست دارد، هرچند بسیار مقاوم است و تا حد زیادی خشکی محیط را تحمل می کند.

بهتر است هر چند روز یک بار، آن را با آب جوشیده سرد شده مانده در کتری یا سماور و دور از نور مستقیم و شدید آفتاب اسپری آب کنید و اگر گاهی در کنار آن بخور سرد و ملایم روشن کنید خوب است، چون به طور کلی، در محیط های مرطوب شاداب تر است.

خشکی بیش از حد محیط، باعث رنگ پریدگی برگ ها و ریزش برگ ها می شود.

خاک مناسب برای مارچوبه دم روباهی :

از خاک های آماده و مخصوص گیاهان آپارتمانی، به شرط مرغوبیت و کیفیت و سلامت، برای این گیاه استفاده شود.

تکثیر مارچوبه دم روباهی :

این گیاه، با کاشت بذر و تقسیم بوته  (ریزوم) زیاد می شود.

بیماری ها آفات و مشکلات مارچوبه دم روباهی :

نور شدید و مستقیم، باعث زرد شدن برگ های دم روباهی می شود.

نور خیلی کم و تاریکی هم، باعث خشک شدن برگ ها و ریزش برگ ها می شود.

آبیاری خیلی دیر به دیر و تشنگی بیش از حد، در دم روباهی، باعث می شود برگ ها رنگ پریده شوند و ریزش کنند.

آبیاری زیاد و بیش از حد،  باعث زرد شدن برگ های دم روباهی و ریزش برگ ها می شود.

دماهای بالا و دماهای پایین، هر دو، برای مارچوبه دم روباهی مضر است و باعث مشکلاتی مانند زرد شدن برگ ها و خشکی و ریزش برگ ها می شود.

خشکی بیش از حد محیط، باعث ریزش برگ های دم روباهی می شود.

عدم کوددهی در دم روباهی، باعث رنگ پریدگی برگ ها و عدم رشدکافی بوته می شود.

این گیاه هم ممکن است مورد حمله آفاتی مانند کنه ها و شپشک های آرد آلود قرار گیرد که به محض مشاهده، باید مهار شود.

کوددهی مارچوبه دم روباهی :

این گیاه هم مانند سایر گیاهان خانواده مارچوبه، به فقر مواد غذایی ( به خصوص فقر آهن ) و عدم کوددهی حساس است و لازم است علاوه بر برخورداری از یک خاک غنی و سالم، به صورت منظم با کودهای مرغوب و با کیفیت کوددهی شود.

مراقب کوددهی بیش از حد و خطر مسمومیت کودی برای این گیاه هم باشید.

تعویض گلدان مارچوبه دم روباهی :

بهتر است سالی یک بار گلدان آن یک سایز بزرگ تر شود و از خاک غنی و سالم برای گلدان جدید استفاده شود.

مارچوبه گردی

مارچوبه ای ست ظریف و زیبا و سریع الرشد، که هم به عنوان گیاه گلدانی برای محیط های بسته مانند آپارتمان و هم به عنوان برگی زینتی در صنعت شاخه بریده و گل فروشی ها استفاده می شود.

نام علمی این گیاه asparagus seteseuc می باشد و به مارچوبه سرخسی هم معروف است.

این مارچوبه ممکن است در تماس با پوست برخی افراد، ایجاد حساسیت و سوزش و خارش کند.

شرایط نگهداری مارچوبه گردی درآپارتمان:

نور مناسب برای مارچوبه گردی :

نور شدید و غیر مستقیم را می پسندد.

در نور خیلی کم، برگ ها رنگ پریده می شوند و ریزش می کنند و در نور مستقیم و شدید هم، برگ ها زرد می شوند.

آبیاری مناسب برای مارچوبه گردی :

مارچوبه ای به شدت آب دوست است و لازم است هفته ای 2 الی 3 بار آبیاری شود.

این گیاه ظریف، تحمل خشکی و تشنگی را ندارد و تشنگی و آبیاری دیر به دیر، باعث می شود، سریعا برگ ها ریزش کنند، البته آبیاری زیاد و بیش از حد هم، باعث بروز عوارضی مانند باتلاقی شدن خاک و بیماری های قارچی می شود.

دمای مناسب برای مارچوبه گردی :

گیاهی معتدل پسند است که دمای معمولی داخل آپارتمان برای آن ایده آل است.

از دماهای خیلی بالا و خیلی پایین محافظت شود.

رطوبت مناسب برای مارچوبه گردی :

گیاهی رطوبت دوست است و اسپری آب یک روز در میان با آب جوشیده سرد شده و دور از نور مستقیم و شدید خورشید، برای آن خوب است و اگر گاهی کنارش بخور سرد و ملایم روشن باشد عالی ست.

در خشکی بیش از حد محیط، برگ ها شروع به خشک شدن و ریزش می کنند.

خاک مناسب برای مارچوبه گردی :

خاک آماده و مخصوص گیاهان آپارتمانی به شرط سبک بودن و غنی بودن، برای این گیاه توصیه می شود.

تکثیر مارچوبه گردی:

این گیاه با کاشت بذر و تقسیم بوته زیاد می شود.

بیماری ها آفات و مشکلات مارچوبه گردی :

در نور کم، برگ ها رنگ پریده شده، بوته حالت علفی و بدشکل پیدا می کند و در مرور زمان ریزش می کند.

نور خیلی شدید هم باعث زرد شدن برگ ها می شود.

تشنگی شدید، باعث ریزش برگ ها و آبیاری بیش از حد هم، باعث باتلاقی شدن خاک و زرد شدن برگ ها می شود.

خشکی بیش از حد محیط، باعث ریزش برگ های گردی می شود.

عدم کوددهی در مارچوبه گردی ( به خصوص فقر آهن)، باعث رنگ پریدگی برگ ها شده و گیاه از حالت شاداب خود خارج می شود.

کنه ها و شپشک های آرد آلود هم ممکن است به این گیاه حمله کنند، به محض مشاهده آثار آفت مانند تارهای عنکبوتی یا توده های پنبه ای شکل، نسبت به مهار و درمان آن اقدام کنید.

کوددهی مارچوبه گردی :

عدم کوددهی ( به خصوص فقر آهن) در این گیاه، باعث رنگ پریدگی برگ ها می شود، بنابراین، کوددهی منظم با کودهای مرغوب و با کیفیت و همچنین برخورداری از یک خاک سالم و غنی، برای این گیاه مهم است.

تعویض گلدان مارچوبه گردی :

گیاهی سریع الرشد است و هر زمان ریشه ها پر شدند و از ته گلدان خارج شدند، نسبت به تعویض گلدان آن اقدام کنید.

سوالات متداول:

        1Q: آیا مارچوبه زینتی برای افراد مبتدی مناسب است؟
        A: بله، به‌ویژه مارچوبه شویدی و دم روباهی به‌دلیل مقاومت و سازگاری بالا، برای افراد مبتدی بسیار       مناسب هستند.

1. Q: علت زرد شدن برگ‌های مارچوبه زینتی چیست؟
   A: نور مستقیم، آبیاری بیش از حد، کمبود مواد غذایی (به‌خصوص آهن) یا دمای نامناسب می‌تواند باعث زرد شدن برگ‌ها شود.

2. Q: چند بار در هفته باید مارچوبه زینتی را آبیاری کرد؟
   A: بسته به نوع گیاه و دمای محیط، معمولاً ۱ تا ۳ بار در هفته، با توجه به خشک شدن سطح خاک.

3. Q: آیا مارچوبه زینتی به رطوبت نیاز دارد؟
   A: بله، هرچند مقاوم است، اما در رطوبت نسبی بالاتر شاداب‌تر بوده و برگ‌های سالم‌تری خواهد داشت.

4. Q: بهترین روش تکثیر مارچوبه زینتی چیست؟
   A: تقسیم بوته (ریزوم) ساده‌ترین و سریع‌ترین روش تکثیر در محیط خانگی است.

شما تجربه نگهداری کدام نوع مارچوبه زینتی را دارید و بزرگ‌ترین چالش‌تان در مراقبت از آن چه بوده است؟

منابع اصلی:

1-گل شویدی (مارچوبه زینتی): معرفی و شرایط نگهداری مارچوبه زینتی

2-روش نگهداری از گیاه مارچوبه زینتی

3-شرایط نگهداری گیاه شویدی یا مارچوبه زینتی