راهنمای کامل پرورش بگونیا در خانه

 خلاصه مقاله :

بگونیاها خانواده‌ای متنوع و محبوب از گیاهان آپارتمانی هستند که به خاطر برگ‌های چشم‌نواز یا گل‌های رنگارنگشان شناخته می‌شوند. در این مقاله با انواع رایج بگونیا در ایران مانند بگونیا ببری، رکس، تکمه‌ای و دائم‌گل آشنا شدیم و شرایط نگهداری هرکدام را بررسی کردیم. نور غیرمستقیم، رطوبت کافی و آبیاری منظم اما کنترل‌شده، از مهم‌ترین نیازهای مشترک بگونیاها هستند. با رعایت این نکات، بگونیا می‌تواند یکی از زیباترین و ماندگارترین گیاهان خانه شما باشد.

مقدمه:

بگونیا خانواده گسترده ای ست که بومی مناطق گرم و مرطوب آسیا، آفریقا و آمریکا هستند و دارای انواع و گونه های مختلفی هستند.

نام علمی این گیاه Begonia می باشد که دارای گونه های بسیار زیادی است که همگی یا برگ هایی زیبا یا گل هایی خاص و زیبا، به رنگ های مختلفی دارند.

بگونیاها، گیاهانی نور دوست و رطوبت پسند هستند و از لحاظ مقاومت، هرگونه با گونه دیگر متفاوت است.برخی گونه ها مقاومت و سازگاری بیشترو برخی گونه ها مقاومت و سازگاری کمتری دارند.

از معروف ترین و رایج ترین گونه های بگونیا در ایران، می توان به بگونیا ببری، بگونیا رکس، بگونیا دائم گل و بگونیا تکمه ای اشاره کرد که به شرح آن ها می پردازیم :

بگونیا ببری  Tiger  Begonia

از بگونیاهای خاص وکوچک و فانتزی است که برگ های شبیه پوست ببر آن، زیبایی خاص و منحصر به فردی، به آن داده است.این گیاه، نیمه حساس و رطوبت دوست است و برای نگهداری درگلدان های آویز هم مناسب است.

بگونیا ببری، گیاهی مناسب جهت کاشت در داخل شیشه ( تراریوم ) است.بگونیا ببری به گل هم می رود و گل هایی ریز و سفید تولید می کند، اما زیبایی این گیاه به خاطر برگ های زیبا و نقش و نگاردار آن است.

شرایط نگهداری بگونیا ببری در آپارتمان:

نورمناسب برای بگونیا ببری :این بگونیا، نور متوسط و غیر مستقیم را می پسندد.در نور کم، برگ های جدید، ریز مانده و رشد نمی کند و بوته به طور کلی، علفی، کشیده و حالت دراز و منحرف پیدا می کنند.در نور شدید هم ممکن است برگ ها رنگ پریده شوند و تابش مستقیم آفتاب روی بوته به خصوص در فصل تابستان،  باعث سوختگی برگ ها می شود.

آبیاری مناسب برای بگونیا ببری :

بهتر است هفته ای دو بار به صورت منظم، با آب لوله کشی که 48 ساعت مانده است آبیاری شود و حتما آب اضافی موجود در زیرگلدانی تخلیه شود.

انواع بگونیا از جمله بگونیا ببری، به آبیاری زیاد و بیش از حد حساس هستند و به سرعت دچار مشکلات قارچی مانند پوسیدگی های ریشه می شود.

تشنگی و آبیاری دیر هم، باعث رنگ پریدگی برگ ها و افتادگی برگ ها و گاهی مرگ بوته در بگونیا ببری می شود.

دمای مناسب برای بگونیا ببری :

بگونیا ببری، گیاهی معتدل پسند و کمی خنک دوست است که هوای متعادل داخل آپارتمان، برای آن مطلوب و مناسب است و باید از دماهای بالا و دماهای پایین محافظت شود.

سرما، باعث رنگ پریدگی برگ ها، آبکی شدن برگ ها و سیاه شدن برگ های بگونیا ببری می شود.در گرما هم برگ ها خشک و قهوه ای می شوند و بوته بگونیا ببری رشد علفی و قدی می کندو شاخه ها حالت منحرف پیدا می کنند.

بگونیا ببری، به عدم تهویه محیط حساس است و باید از محیط های مسموم مانند آشپزخانه دور باشد.

رطوبت مناسب برای بگونیا ببری :

بگونیا ببری، گیاهی بسیار رطوبت دوست است و در اقلیم های خشک خوب نمی ماند.دو یا سه روز در هفته با آب جوشیده سرد شده مانده در کتری یا سماور و دور از نور شدید، اسپری آب شود.

جهت حفظ رطوبت در این گیاه خیلی خوب است کنار آن بخور سرد ملایم روشن شود.

این گیاه، تحمل خشکی بیش از اندازه محیط را ندارد و در خشکی شدید، ظاهر گیاه از بین می رود به طوری که برگ ها خشک شده و شادابی خود را از دست می دهند.

از براق کننده های شیمیایی برای تمیز کردن برگ های بگونیا ببری استفاده نکنید و در صورت لزوم از صابون های گیاهی تمیز کننده برگ برای تمیز کردن برگ های بگونیا ببری استفاده کنید البته به شرط مرغوبیت و کیفیت.

خاک مناسب برای بگونیا ببری :

بگونیا ببری، به خاکی سبک و زهکشی شده و متخلخل و کاملا تمیز نیاز دارد، بنابراین، خاک های آماده و مخصوص گیاهان آپارتمانی، به شرط مرغوبیت و کیفیت، برای این گیاه توصیه می شود.

تکثیر بگونیا ببری :

این گیاه زیبا با بذر و قلمه و تقسیم بوته، زیاد می شود.

بیماری ها آفات و مشکلات بگونیا ببری :

نور شدید، باعث رنگ پریدگی برگ های بگونیا ببری می شود و در نور مستقیم آفتاب به خصوص در فصل تابستان، ممکن است برگ ها دچار سوختگی شوند.نور کم، باعث ریز ماندن برگ های جوان و علفی شدن بوته در بگونیا ببری می شود.

هوای سرد، باعث ریزش برگ ها، سیاه شدن برگ ها و آبکی شدن برگ ها در بگونیا ببری می شود.هوای گرم، باعث خشک شدن برگ ها به خصوص حاشیه برگ ها در بگونیا ببری می شود.

در تشنگی شدید، برگ ها ریزش می کنند یا خشک شده یا کم رنگ شده و افتاده می شوند.آبیاری زیاد هم باعث زرد شدن برگ های بگونیا ببری شده و خطر پوسیدگی ریشه را به دنبال خواهد داشت.

خشکی بیش از حد محیط، باعث آسیب به ظاهر بگونیا ببری می شود و برگ ها از شادابی خود خارج می شوند.

عدم کوددهی در بگونیا ببری، باعث ریز ماندن برگ های جدید و عدم رشد کلی بوته می شود.

عدم تهویه محیط، باعث می شود برگ ها خم شده و گیاه، برگ های خود را بیندازد.

بگونیا ببری، به بیماری های قارچی حساس است، که اکثرا در اثر عدم رعایت شرایط محیطی مانند آبیاری نادرست یا رطوبت بیش از حد محیط و عوامل دیگرایجاد می شوند.

شته ها، کنه ها و شپشکهای آرد آلود، ممکن است به بگونیا ببری حمله کنند، که در صورت مشاهده، باید نسبت به مهار آن ها فوری اقدام شود.

کوددهی بگونیا ببری :

لازم است این گیاه، به صورت منظم، با کودهای مرغوب و عالی کوددهی شود.

تعویض گلدان بگونیا ببری :

سالی یک بارگلدان آن یک سایز بزرگ شود و در گلدان جدید از خاک غنی و مرغوب استفاده شود.

بگونیا رکس Begonia Rex

این بگونیا، برگ های رنگی و زیبایی دارد که دارای نقوش خاص و فوق العاده ای هستند و گیاهی نیمه حساس محسوب می شود.از این نوع بگونیای زیبا هم برای سبدهای آویز و کاشت در داخل شیشه ( تراریوم ) هم استفاده می شود.

شرایط نگهداری بگونیا رکس در آپارتمان :

نور مناسب برای بگونیا رکس :

این بگونیا، نور شدید و غیرمستقیم را می پسندد و مراقب باشید ازتابش  نور مستقیم آفتاب روی برگ های آن خودداری شود.

آبیاری مناسب برای بگونیا رکس :

بهتر است هفته ای یک الی دوبار با توجه به فصل و شرایط محیطی به صورت سیراب آبیاری شود و آب اضافی داخل زیرگلدانی به طور کامل تخلیه شود.

از آب دارای املاح کم مانند  آب لوله کشی که 48 ساعت مانده باشد یا آب دستگاه تصفیه استفاده کنید زیرا بهتر است از املاح بالای آب موصون بماند.

مراقب باشید هنگام آبیاری آب روی برگ ها نماند،چون آب ماندگی باعث شیوع بیماری های قارچی می شود.

مراقب آبیاری زیاد باشید، چون خطر بیماری های قارچی مانند پوسیدگی های ریشه را بالا می برد و مراقب تشنگی و خشکی خاک هم باشید، چون برگ ها رنگ پریده و خشک و لوله ای می شوند.

دمای مناسب برای بگونیا رکس :

گیاهی، خنک دوست است و دربازه دمایی 13 الی 18 درجه سانتیگراد دوام خوبی دارد.به طور کلی، گیاهی معتدل پسند است و باید از سرما و گرما محافظت شود.

بگونیا رکس، به عدم تهویه محیط حساس است و برگ ها رو به زوال می روند.

رطوبت مناسب برای بگونیا رکس :

این بگونیا هم به شدت رطوبت پسند است و تحمل خشکی محیط را ندارد.بهتر است این بگونیا را اسپری آب نکنید و از بخور سرد ملایم برای تامین رطوبت آن استفاده کنید.

از براق کننده های شیمیایی برای تمیز کردن برگ های بگونیا رکس استفاده نکنید.

خاک مناسب برای بگونیا رکس :

این بگونیا هم به خاکی سبک و زهکشی شده و متخلخل و اسیدی و کاملا تمیز نیاز دارد، بنابراین، از خاک های آماده و مخصوص گیاهان آپارتمانی، به شرط کیفیت و سلامت، برای آن استفاده شود.

تکثیر بگونیا رکس :

این گیاه با خوابانیدن قلمه و تقسیم بوته زیاد می شود.

بیماری ها آفات و مشکلات بگونیا رکس :

در نور شدید و مستقیم، به خصوص در فصل تابستان، برگ ها می سوزند.

تشنگی و آبیاری کم، باعث خشک شدن حاشیه برگ ها و لوله ای شدن برگ ها می شود.

آبیاری زیاد و بیش از حد، باعث زرد شدن برگ ها و بیماری های قارچی درگیاه می شود.

رطوبت بیش از حد محیط و آب ماندگی به خصوص اگر با دمای پایین توام شود، باعث شیوع بیماری های قارچی در بگونیا رکس می شود.

خشکی و عدم رطوبت محیط، به شدت به بگونیا رکس آسیب می زند و باعث خشکی برگ ها می شود.

عدم کوددهی، باعث ریز ماندن برگ های جوان و رشد نکردن کلی بوته می شود.

آفات خانگی مانند کنه ها و شپشک های آرد آلود هم ممکن است به بگونیا رکس حمله کنندکه در صورت مشاهده علائم، باید هر چه سریع ترنسبت به مهار و درمان آن اقدام کرد.

کوددهی بگونیا رکس:

لازم است به صورت منظم با کودهای مرغوب و با کیفیت، کوددهی شود.

تعویض گلدان بگونیا رکس :

سالی یک بار گلدان آن یک درجه بزرگ تر شود و از خاک جدید و غنی برای آن استفاده شود.

بگونیا تکمه ای  Begonia multiflora

نوعی بگونیای گل دار است که گل آن فوق العاده زیباست و به رنگ های مختلف وجود دارد.

شرایط نگهداری بگونیا تکمه ای در آپارتمان :

نور مناسب برای بگونیا تکمه ای :

گیاهی نوردوست است و برای به گل رفتن به نور نیاز دارد، اگر نور آن کم باشد، گل دهی دچار اختلال می شود.نور شدید و غیر مستقیم را می پسندد و بهتر است پشت پنجره های پرنور اما بدون آفتاب باشد.

در نور مستقیم آفتاب، برگ ها دچار سوختگی می شوند.

آبیاری مناسب برای بگونیا تکمه ای :

بسته به فصل و نوع محیط، به هفته ای یک الی دوبار آبیاری نیاز دارد و بهتر است با آب دارای املاح کم  آب لوله کشی که 48 ساعت مانده باشد یا آب تصفیه آبیاری شود زیرا شوری آب برای آن مضر است.

در آبیاری زیاد و بیش از حد، برگ ها زرد شده و ممکن است بوته به گل نرود.تشنگی و آبیاری دیر هم، باعث رنگ پریدگی برگ ها و ریزش غنچه ها و پیچیدن برگ ها می شود.

دمای مناسب برای بگونیا تکمه ای :

گیاهی خنک پسند است که دماهای متعادل داخل آپارتمان برای آن مناسب و مطلوب است.

بگونیا تکمه ای، در هوای خنک، بیشترین کیفیت و بهترین گل دهی را خواهد داشت و باید از دماهای بالا و دماهای پایین محافظت شود، چون هر دو به این گیاه زیبا آسیب می زنند.در هوای سرد، ساقه آبکی و له می شود و برگ ها زرد می شوند و در هوای گرم، برگ ها خشک شده و می ریزند.هوای خیلی گرم و خیلی سرد، هردو، باعث اختلال درگل دهی بگونیا تکمه ای می شوند.

رطوبت مناسب برای بگونیا تکمه ای :

گیاهی رطوبت دوست است و در خشکی بیش از حد محیط، برگ ها خشک می شوند و ظاهر بوته خراب می شود.در صورت خشکی محیط، لازم است بخور سرد ملایم، در نزدیکی بگونیا تکمه ای روشن باشد و هرگز برگ ها و گل های بگونیا تکمه ای را به طور مستقیم اسپری آب نکنید.

هرگز از براق کننده های شیمیایی برای تمیز کردن برگ های بگونیا تکمه ای استفاده نکنید.

خاک مناسب برای بگونیا تکمه ای :

از خاک های آماده و مخصوص گیاهان آپارتمانی به شرط سلامت و کیفیت، برای این گیاه استفاده کنید.

تکثیر بگونیا تکمه ای :

این گیاه با تقسیم غده زیاد می شود.

بیماری ها آفات و مشکلات بگونیا تکمه ای :

نور شدید و مستقیم آفتاب به خصوص در فصل تابستان، باعث سوختن برگ های بگونیا تکمه ای می شود.

نور کم، باعث کم شدن یا توقف گل دهی در بگونیا تکمه ای می شود.

آبیاری زیاد، باعث زرد شدن برگ ها و وقوع بیماری های قارچی در بگونیا تکمه ای می شود.

تشنگی و آبیاری کم، باعث پیچیده شدن برگ ها و افتادن بوته می شود.

دماهای بالا و دماهای پایین، هر دو برای بگونیا تکمه ای مضر است و باعث مشکلاتی از قبیل خشک شدن و ریزش برگ ها و آبکی و سیاه شدن ساقه و زرد شدن برگ ها می شود.

خشکی بیش از حد محیط، باعث سوختن نوک و حاشیه برگ ها می شود و ظاهر گیاه را زشت می کند.

عدم کوددهی در بگونیا تکمه ای، باعث ریز ماندن برگ ها و کم شدن گل دهی می شود.

از مهم ترین دلایل به گل نرفتن بگونیا تکمه ای، نور کم، آبیاری بیش از حد و عدم کوددهی می باشد.

قارچ های مختلف، به بگونیا تکمه ای حمله می کنند که از مهم ترین علل آن، آبیاری نادرست، خاک آلوده و عدم کنترل رطوبت می باشد.

کنه ها، شته ها و شپشک های آرد آلود، ممکن است به بگونیا تکمه ای حمله کنندکه در صورت مشاهده علائم آفات،  باید هر چه سریع تر نسبت به درمان آن اقدام کرد.

کوددهی بگونیا تکمه ای :

عدم کوددهی در بگونیا تکمه ای، باعث ریز ماندن برگ ها و گل دهی کم یا به گل نرفتن گیاه می شود، بنابراین، لازم است به صورت منظم گیاه خود را با کودهای مرغوب و با کیفیت کوددهی کنید.

تعویض گلدان بگونیا تکمه ای :

لازم است سالی یک بارگلدان خود را یک سایز بزرگ کنید و از خاک جدید و غنی برای آن استفاده کنید.

بگونیا دائم گل Begonia samperflorens

بگونیاهای دائم گل، به دلیل گل دهی همیشگی شان از محبوبیت ویژه ای در بین طرف داران گل و گیاه برخوردار هستند و دارای انواع مختلف هستند که یکی از معروف ترین آن ها بگونیا عروس می باشد.

بگونیاهای دائم گل، دارای گل هایی زیبا و کوچک به رنگ های مختلف هستند و از لحاظ مقاومت، جزء بگونیاهای تقریبا مقاوم هستند.

شرایط نگهداری بگونیا دائم گل در آپارتمان :

نور مناسب برای بگونیا دائم گل :

نور متوسط رو به شدید و غیر مستقیم را می پسندد و مراقب باشید نور مستقیم آفتاب به خصوص در ظهر تابستان روی آن نتابد، چون باعث سوختگی برگ ها می شود.در نور خیلی کم، گل دهی گیاه متوقف نمی شود اما کم می شود.

آبیاری مناسب برای بگونیا دائم گل :

هفته ای یک بار به صورت سیراب با  آب لوله کشی که 48 ساعت مانده باشد یا آب دستگاه تصفیه آبیاری شود و آب اضافی داخل زیرگلدانی حتما تخلیه شود.در آبیاری زیاد، برگ ها رنگ پریده و زرد شده و خطر پوسیدگی های قارچی زیاد می شود.در آبیاری کم هم برگ ها رنگ پریده شده و بوته افتاده می شود بنابراین تعادل در آبیاری برای آن خیلی مهم است.

دمای مناسب برای بگونیا دائم گل :

بگونیا دائم گل گیاهی خنک دوست است که دماهای متعادل داخل آپارتمان را می پسندد.

رطوبت مناسب برای بگونیا دائم گل:

گیاهی رطوبت دوست است و در خشکی بیش از حد محیط، برگ ها خشک می شوند و ظاهر بوته خراب می شود.در صورت خشکی محیط، لازم است بخور سرد ملایم، در نزدیکی بگونیا دائم گل روشن باشد و هرگز برگ ها و گل های بگونیا دائم گل را به طور مستقیم اسپری آب نکنید.

هرگز از براق کننده های شیمیایی برای تمیز کردن برگ های بگونیا دائم گل استفاده نکنید.

خاک مناسب برای بگونیا دائم گل:

از خاک های آماده و مخصوص گیاهان آپارتمانی به شرط سلامت و کیفیت، برای این گیاه استفاده کنید.

تکثیر بگونیا دائم گل:

از بذ رو قلمه برای تکثیر این نوع بگونیا استفاده می شود.

بیماری ها آفات و مشکلات بگونیا دائم گل:

یماری ها و آفات این نوع بگونیا مشابه بگونیا تکمه ای می باشد.

کوددهی بگونیا دائم گل:

عدم کوددهی در بگونیا دائم گل باعث ریز ماندن برگ ها و گل دهی کم یا به گل نرفتن گیاه می شود، بنابراین، لازم است به صورت منظم گیاه خود را با کودهای مرغوب و با کیفیت کوددهی کنید.

تعویض گلدان بگونیا دائم گل:

لازم است سالی یک بارگلدان خود را یک سایز بزرگ کنید و از خاک جدید و غنی برای آن استفاده کنید.

سوالات متداول:

1. Q: آیا بگونیا برای آپارتمان مناسب است؟
   A: بله، بیشتر گونه‌های بگونیا با نور غیرمستقیم و رطوبت مناسب، گیاهان آپارتمانی ایده‌آلی هستند.

2. Q: چرا برگ‌های بگونیا زرد می‌شوند؟
   A: معمولاً به دلیل آبیاری بیش از حد، زهکشی نامناسب خاک یا دمای نامتعادل محیط است.

3. Q: آیا می‌توان بگونیا را اسپری آب کرد؟
   A: برای برخی گونه‌ها مانند بگونیا ببری بله، اما برای بگونیا رکس و تکمه‌ای بهتر است از بخور سرد استفاده شود.

4. Q: بهترین خاک برای بگونیا چیست؟
   A: خاک سبک، زهکشی‌شده و مخصوص گیاهان آپارتمانی با کیفیت بالا بهترین انتخاب است.

5. Q: بگونیا هر چند وقت یک‌بار به تعویض گلدان نیاز دارد؟
   A: معمولاً سالی یک بار و با یک سایز بزرگ‌تر کردن گلدان.

شما کدام نوع بگونیا را در خانه نگهداری کرده‌اید و چه تجربه‌ای از مراقبت آن داشته‌اید؟

منابع اصلی:

1-بهترین روش برای پرورش بگونیا

2-راهنمای کامل نگهداری و تکثیر گیاه بگونیا در خانه

3-نحوه پرورش و نگهداری از گیاه بگونیا