تغذیه و کوددهی در گیاهان خانگی

گیاهان برای رشد، سلامتی و پرورش خود به خاکی مناسب، مقوی و غنی و باکیفیت و کوددهی مصنوعی منظم نیاز دارند.

گیاهان آپارتمانی به عناصری مانند اکسیژن، نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، گوگرد، منیزیوم، آهن، بور، کلر، منگنز، مولیبدون، روی، مس، نیکل نیاز دارند تا بتوانند فعالیت های حیاتی خود را به راحتی انجام دهند و در سلامت و کیفیت کامل باشند.

گیاهان عناصرغذایی مورد نیاز خود را یا از طریق خاک یا از طریق کودهایی که به صورت مصنوعی به آن ها داده می شود دریافت می کنند.

نقش عناصر مهم غذایی در رشد و سلامت گیاه:

یکی از مهم ترین عناصر غذایی مورد نیاز گیاهان ازت( نیتروژن) است.ازت( نیتروژن) به شکل های نیترات، آمونیوم و اوره در طبیعت یافت می شود.

نیترات، فرم اصلی نیتروژن درخاک است و فرم های آمونیاک و اوره، بعد از مدتی کم و بیش کوتاه به صورت نیترات درمی آیند.نیترات چون دارای بارمنفی است جذب خاک نشده و درمعرض شستشو از خاک است.

آمونیوم دارای بارمثبت است و جذب خاک می شود و به تدریج به صورت نیترات در می آید.

عنصر ازت در رشد رویشی، گل دهی، تشکیل میوه، عملکرد محصول، رسیدگی میوه ها، ساخت ترکیبات پروتئین و اسیدهای آمینه و کربوهیدرات ها تاثیر بسیار مهمی دارد.درکمبود ازت برگ های پیر زرد می شوند و اگر این کمبود ادامه پیدا کند و جبران نشود برگ های جوان را هم درگیر می کند و باعث زردی و رنگ پریدگی آن ها و کوچک و ریزماندن آن ها می شود.

فسفر هم یکی از عناصر مهم و مورد نیاز گیاه است که درساختارDNA و فتوسنتز، ریشه دهی و گل دهی گیاه، تاثیر فراوان دارد.کمبود فسفر باعث کاهش رشد شدید گیاه، ضعف گیاه، کاهش تشکیل بذر و میوه، کاهش گل دهی و جوانه زنی، ریزش سریع و زیاد برگ ها، تغییر رنگ برگ ها به آبی یا ارغوانی، کوتولگی گیاه و تغییر رنگ ساقه گیاه به بنفش می شود.

کمبود فسفر باعث کاهش فتوسنتز، کاهش سرعت رشد برگ، کلروز و نکروزه شدن برگ ها، کاهش مقاومت نسبت به تنش ها شده و ظاهر گیاه را افتاده و پژمرده می کند.

پتاسیم هم از عناصر اصلی و حیاتی مورد نیاز درگیاه است.عنصرپتاسیم در فتوسنتز، تنظیم اسمزی، فعالیت آنزیم ها، حفظ پتانسیل غشای پلاسمایی، سنتزپروتئین، حفظ تعادل آنیونی کاتیونی، تنظیم باز و بسته شدن روزنه ها، در حرکت آب و مواد مغذی و کربوهیدرات ها و به خصوص در افزایش مقاومت گیاه به تنش ها، بسیار مهم و موثر است.

عنصرآهن نیز از عناصر مهم و اصلی در سبزینه بودن گیاه است و جزء ساختار اصلی آنزیم های گیاهی است که در سنتز کلروفیل نقش مهم و حیاتی دارد.درکمبود آهن برگ ها رنگ پریده شده و تمام سطح برگ به جز رگبرگ ها زرد می شوند.کمبود آهن ابتدا در برگ های جوان خود را نشان می دهد.

با افزایش شدت کمبود آهن حاشیه برگ ها رو به سفیدی می روند و علائم سوختگی روی برگ ها مشاهده می شود.ضعف رشد، ریزش غیرطبیعی برگ ها، تولید میوه کم و نارس ماندن میوه ها هم، از دیگر علائم فقر آهن است.

عنصر کلسیم هم در مقاومت گیاه به آفات و بیماری ها، مقاومت به شکستگی و صدمات، تنظیم روزنه های گیاه و افزایش مقاومت گیاه به تنش های محیطی بسیار مهم و تاثیرگذار است.کلسیم همچنین، اصلاح کننده خاک می باشد و در کمک به حفظ تعادل شیمیایی در خاک و کاهش شوری خاک و بهبود نفوذآب به خاک بسیار موثر است.کمبود کلسیم باعث رشد کوتاه یا ضعیف خاک می شود.پیچ خوردگی در برگ ها، لکه های روی برگ های جوان، جلوگیری از رشد جوانه ها، کوتاه شدن یا حالت مردگی نوک ریشه و سوختگی نوک برگ ها، از دیگر علائم کمبود کلسیم در گیاه است.

عنصرگوگرد هم در ساختار پروتئین ها و عملکرد آنزیم ها نقش مهم و بسیار موثری دارد.

کمبود گوگرد باعث زرد شدن برگ ها، ضعف عمومی گیاه، کاهش رشد و اندازه تغییرات در ساختار برگ و تحلیل بافت گیاه می شود.

منیزیوم هم عنصری است که برای متابولیسم فسفات، تقسیم سلولی، تشکیل پروتئین، فعال سازی چندین سیستم آنزیمی و تنفس سلولی بسیار تاثیرگذار است.از نشانه های کمبود منیزیوم در گیاه، ایجاد لکه های مرده و قهوه ای کوچک، رشد کند برگ ها، زردی برگ ها و وجود لکه های بنفش یا قرمز روی برگ ها می باشد.

عنصر روی هم درتولید هورمون های رشد، تلقیح و باروری،گرده افشانی گیاه، شکل گیری میوه، افزایش سطح برگ، تولید هورمون های رشد، افزایش پنجه زنی گیاهان، تولید هورمون اکسین و بهبود رشد گیاه بسیار موثر است.

کمبود روی در گیاهان، باعث کچلی برگ ها، کوتولگی ساقه، ریزبرگی و کوچک شدن میان گره های سرشاخه ها می شود.

مس هم ازعناصر حیاتی و لازم برای گیاه است که در فعالیت های آنزیمی، تشکیل کلروفیل و فتوسنتز در گیاه نقشی حیاتی دارد.در کمبود مس، پلاسیدگی برگ های انتهایی گیاه ایجاد می شود و ریزش برگ ها اتفاق می افتد.همین طور برگ ها سبزتیره ولی با لکه های زرد هستند و شادابی خود را از دست می دهند و فواصل بین رگبرگ ها در برگ های جوان کلروز می شوند.در کمبود مس همچنین، لکه های نکروتیک روی برگ ها مشاهده می شوند و اندازه برگ ها در رگبرگ های جوان کاهش می یابد.

دیگر عناصر ضروری برای گیاه شامل کلر، بور، منگنز، مولیبدن،  نیکل و….. هم،  هرکدام، نقش های مهم و حیاتی در گیاه ایفا می کنند که کمبود هر یک عوارض زیادی را درگیاه ایجاد می کند و در فرایندهای اصلی گیاه اختلال زیادی ایجاد می کند.

کوددهی در گیاهان آپارتمانی:

گیاهان زینتی داخل خانه به کودهای کامل با فرمولاسیون خاص نیاز دارند که باید به صورت منظم و طبق دستور مصرف گردد تا گیاه شادابی و طراوت خود را حفظ کند.کمبودهای غذایی در برگ های گیاهان آپارتمانی خود را نشان داده و ظاهر گیاه را زشت می کنند.

بنابراین یکی از نیازهای اصلی در پرورش و نگهداری گیاهان خانگی و فضای بسته، توجه به کوددهی مصنوعی و تغذیه منظم گیاه است در غیر این صورت، گیاه شاداب و سالمی در محیط آپارتمان خود نخواهیم داشت.