چگونه کوددهی صحیح می تواند به رشد بهتر گیاهان کمک کند

فهرست مطالب

خلاصه مقاله :

کوددهی صحیح یکی از مهم‌ترین عوامل سلامت و رشد گیاهان آپارتمانی است، چون خاک گلدان فضای محدودی دارد و مواد غذایی آن به‌مرور با آبیاری شسته می‌شوند. در این مقاله یاد می‌گیریم که چرا فقط تعویض خاک کافی نیست و کوددهی اصولی چگونه به جبران کمبود عناصر کمک می‌کند. همچنین تفاوت نیاز غذایی گیاهان برگی، گل‌دار و کاکتوس‌ها توضیح داده شده و نقش شرایط محیطی مثل نور، آبیاری و زهکش در موفقیت کوددهی بررسی می‌شود. در نهایت، زمان مناسب شروع کوددهی برای گیاهان تازه‌خریداری‌شده یا تعویض گلدان‌شده به‌صورت کاربردی بیان شده است.

اصول کود دهی صحیح به گیاهان آپارتمانی :

استفاده از کود ها داخل خاک گلدان، گیاهان شما را در تامین انواع مواد مورد نیاز خودشان کمک کرده و این عناصر را در دسترس ریشه قرار می دهند، نکته مورد توجه این است که خاک گلدان محدود است و این عناصر موجود در خاک به مرور زمان با آبیاری های مداوم شسته شده و از بین می روند. روند باز گردانی و بازسازی عناصر موجود در خاک توسط میکروارگانیسم های موجوددرخاک انجام می شود.

میکروارگانیسم های مفید موجود در خاک به دلیل محدودبودن خاک گلدان، به مرور زمان، کم جمعیت شده و در زمان محدود امکان بازسازی خاک را ندارند. با رشد و نمو گیاه، عناصر موجود در خاک توسط گیاه مصرف شده و گیاه دچار کمبود می گردد.

از لحاظ گیاه پزشکی تعویض خاک در فاصله زمانی کوتاه باعث می شود که گیاهان تحت تنش جابه جایی قرار گیرند و مرتبا به ریشه آن ها آسیب های جدی وارد شود، این اتفاق در گیاهان حساسی مانند بنجامین، شفلرا، کورتون، باباآدم و … بیشتر اتفاق می افتد و گیاه بعد از مدتی ضعیف شده و کاملا از بین می رود.

کدام نوع کود برای کدام گیاه مناسب است :

کودها می‌توانند حاوی درصدهای مختلفی از نیتروژن، فسفر و پتاسیم باشند و تنوع نسبتاً زیادی در رابطه با فرمول‌های کودی در بازار وجود دارد که می‌تواند موجب سردرگمی مصرف کنندگان شود، اما می‌توان این مسئله را ساده کرد.

یعنی اینکه برای انتخاب کود مناسب برای گیاهان تان اول از همه به نوع گیاهی که دارید توجه کنید. به طور کل گیاهان خانگی را می‌توان به دو گروه عمومی برگی (برگ‌های زینتی) و گل‌دار تقسیم کرد. در مورد گیاهانی که برگ‌هایشان جنبه تزئینی دارند می‌توان از کودهایی با نسبت مساوی نیتروژن، فسفر، پتاسیم استفاده کرد و یا اگر نتیجه بهتری می‌خواهید، می‌توانید از کودی استفاده کنید که مقدار نیتروژن آن کمی بیش از فسفر و پتاسیم باشد مثلاً فرمول 10-10-10 و یا 20-20-20 و یا با شکل اختصاصی‌تر فرمول 30-20-20 برای گیاهان برگی مناسب است.

به یاد داشته باشید که عنصر نیتروژن در تولید برگ و رشد رویشی گیاهان تأثیر مثبتی دارد، اما در مورد گیاهان گل‌دار می‌توان از کودهایی که فسفر و پتاسیم بیشتری نسبت به نیتروژن دارند استفاده کرد.

برای کاکتوس‌ها و ساکولنت ها بهتر است از کودهای ازت پایین و پتاس بالا استفاده کرد مانند 03-11-38 یا سایر کودها با ازت پایین، ازت بالا درکاکتوس‌ها باعث نگهداری مقادیر زیادی آب در بافت گیاه می‌شود و امکان کاکتوس شما خراب شود یا ترک بردارد.

شرایط محیطی باید مناسب باشد تا کوددهی در گیاهان اثر خوبی داشته باشد :

تصور نکنید که اگر گیاه را در هر شرایطی نگه دارید اما به آن کود بدهید گیاه باید رشدی مناسب داشته باشد و سرسبز باشد، اتفاقاً برخی از شرایط محیطی همانند میزان نور و یا آبیاری و زهکش مناسب خاک بیش از مسئله عدم کوددهی گیاه را تحت تأثیر قرار می‌دهند و علائم نامساعد بودن شرایط محیطی بسیار زودتر از کمبود عناصر غذایی نمایان می‌شود بنابراین، اگرخواهان رشد مناسب و چشمگیر گیاهان خود هستید در درجه اول شرایط محیطی مناسب آنان را برایشان فراهم کنید و سپس به مسئله کوددهی آنان بپردازید، یعنی اگر گیاه شما در شرایط مکانی و محیطی خوبی قرار ندارد ابتدا این مشکل را بر طرف کنید و سپس برنامه کوددهی را برای آن شروع کنید. همچنین تا زمانی که این شرایط را برای گیاه فراهم نکرده‌اید (مثلاً گیاه در شرایط نوری مناسبی نگهداری نمی‌شود و باید مکان بهتری برای آن پیدا کنید) می‌توانید کود را با نصف غلظتی که برای گیاهانی با شرایط محیطی مناسب بکار می‌روداستفاده کنید.

به یاد داشته باشید که شرایط محیطی توان گیاه برای مصرف کود تغییر می‌دهد یعنی هر مقدار که گیاه در شرایط مساعدتری نگهداری شود، توان آن برای استفاده از عناصر غذایی موجود در کود نیز افزایش می‌یابد مثلاً فرض کنید که اگر گیاهی با یک برنامه کوددهی در محیط منزل آسیب ببیند، این گیاه ممکن است در محیطی دیگر که شرایط بهتری ازنظر نور و رطوبت داشته باشد با این برنامه کوددهی اصلاً مشکلی پیدا نکند. اما بازهم فراموش نکنید که ظرفیت گیاهان برای استفاده از کودها محدود است، هر مقدار که شرایط محیطی مناسب باشد بازهم نباید در مصرف کود زیاده‌روی کنید.

مشخصه	شرح
دلیل نیاز به کود	محدود بودن خاک گلدان و شسته شدن عناصر غذایی
کود مناسب گیاهان برگی	NPK متعادل یا نیتروژن بالاتر (مثل 20-20-20)
کود مناسب گیاهان گل‌دار	فسفر و پتاسیم بیشتر از نیتروژن
کود مناسب کاکتوس‌ها	ازت پایین و پتاس بالا (مثل 03-11-38)
زمان شروع کوددهی	حدود ۱ ماه پس از خرید یا تعویض گلدان
شرط موفقیت کوددهی	نور، آبیاری و زهکش مناسب خاک

از چه زمانی کوددهی به گیاه جدیدمان را شروع کنیم؟

فرض کنید که گیاهی را جدیداً خریداری کرده‌اید، ابتدا حدود یک ماه صبر کنید و سپس برنامه کوددهی گیاه را آغاز کنید، در طی این یک ماه گیاه به شرایط رشد جدید و مکان جدید زندگی عادت می‌کند و در طی این مدت نیازی به کوددهی نیست، این مسئله را در مورد گیاهانی که گلدان آن ها را عوض کرده‌اید نیز رعایت کنید،یعنی بعد از تعویض گلدان یک گیاه حتی اگر آن را مجدداً در مکان سابق نگهداری گلدان گیاه قرار می‌دهید و از مناسب بودن شرایط محیطی آن اطمینان دارید باز هم یک ماه صبر کنید و بعد از آن برنامه کوددهی را آغاز کنید، در این یک ماه گیاه درحال عادت کردن به گلدان جدید و در واقع خانه جدیدش است، پس در کوددهی عجله نکنید. در مورد گیاهانی که در بستر باغچه و در اوایل بهار می‌کارید نیز می‌توان تا حدود ۶ هفته صبر کرد و سپس برنامه‌های کوددهی این گیاهان را شروع نمود.

سوالات متداول:

Q: چرا گیاهان آپارتمانی به کوددهی نیاز دارند؟
A: چون خاک گلدان محدود است و مواد غذایی آن به‌مرور با آبیاری از بین می‌رود و گیاه دچار کمبود عناصر می‌شود.
Q: بهترین کود برای گیاهان برگی چیست؟
A: کودهای کامل با نیتروژن بالاتر یا مساوی، مثل 20-20-20 یا 30-20-20، برای رشد بهتر برگ‌ها مناسب هستند.
Q: آیا کوددهی زیاد باعث رشد سریع‌تر گیاه می‌شود؟
A: خیر، زیاده‌روی در کوددهی می‌تواند به ریشه آسیب بزند و باعث ضعف یا سوختگی گیاه شود.
Q: چه زمانی بعد از خرید گیاه باید کوددهی را شروع کنیم؟
A: بهتر است حدود یک ماه صبر کنید تا گیاه به شرایط جدید عادت کند و سپس کوددهی را آغاز نمایید.
Q: آیا کاکتوس‌ها هم به کود نیاز دارند؟
A: بله، اما باید از کودهای ازت پایین و پتاس بالا استفاده شود تا از ترک‌خوردگی و آسیب جلوگیری شود.