آموزش نگهداری گیاه قهر و آشتی با برگ‌های حساس

 خلاصه مقاله :

گیاه قهر و آشتی یا میموزا (Mimosa pudica) یکی از جالب‌ترین گیاهان آپارتمانی است که به لمس، نور و دما واکنش نشان می‌دهد و برگ‌هایش را جمع می‌کند. این گیاه ظریف و سریع‌الرشد، با وجود ظاهر حساسش، نگهداری نسبتاً آسانی دارد؛ به شرط آن‌که نور کافی، آبیاری منظم، خاک سبک و رطوبت مناسب برایش فراهم شود. قهر و آشتی نور غیرمستقیم قوی، دمای معتدل و محیط با تهویه مناسب را دوست دارد. اگر شرایط نگهداری درست باشد، هم رشد خوبی خواهد داشت و هم خاصیت جذاب «قهر و آشتی» برگ‌هایش حفظ می‌شود.

مقدمه:

قهروآشتی (میموزا) گیاهی ست علفی، ظریف، زیبا، سریع الرشد و با یک ویژگی جالب در برگ هایش به صورتی که نسبت به لمس برگ هایش( و در برخی گونه ها نسبت به نور یا تغییرات دمایی ) سریعا واکنش نشان داده و برگ هایش را جمع می کند ( به اصطلاح قهر می کند) و بعد از چند دقیقه دوباره برگ هایش را باز می کند( اصطلاحا آشتی می کند).

نام علمی این گیاه Mimosa pudica ست و زادگاه بومی آن آمریکای مرکزی و جنوبی است.

این گیاه جالب با نام های میموزا، گل حساس، گیاه قهر کن، گیاه خجالتی و گیاه به من دست نزن هم شناخته می شود.

برگ های این گیاه  باریک، ظریف، مستطیلی شکل، با پرزهای کوچک و سطوح کنگره دار است که در حقیقت حساسیت این گیاه نسبت به لمس و تغییرات دیگر، مربوط به پرزهای روی برگ است.

این گیاه جالب به گل هم می رود و گل دهی آن معمولا در فصل تابستان اتفاق می افتد که گل ها منگوله ای شکل و به رنگ بنفش و صورتی و زیبا هستند اما خاص بودن این گیاه به خاطر خاصیت واکنشی برگ های آن است و گل دهی در این گیاه اهمیت چندانی ندارد.

قهر و آشتی زمانی که جوان و کوچک است رشد عمودی دارد اما با بالارفتن سن گیاه، بوته حالت رونده و  آویز به خود می گیرد.

قهر و آشتی در مناطقی که رطوبت بالاست و زمستان هایی معتدل و ملایم دارد مانند شمال ایران و نوارساحلی جنوبی  ایران،در فضای باز هم قابل نگهداری ست اما در سایر مناطق، گیاهی آپارتمانی محسوب می شود.

در مناطق مرطوبی که قهر و آشتی در فضای باز کاشته می شود به شدت، سرعت تکثیر و ازدیاد بالایی دارد و تمایل دارد کل باغچه را بگیرد بنابراین در این حالت، هرس مرتب و شدید برای آن لازم است.

این گیاه زیبا و ظریف در صورت بلع برگ هایش سمیت کمی دارد و بهتر است از دسترس کودکان خیلی کوچک و حیوانات خانگی دور باشد.

قهر و آشتی نگهداری راحتی دارد اما اگر شرایط محیطی برایش به گونه دلخواه فراهم نباشد خاصیت جالب برگ هایش کم یا ناپدید می شود.

شرایط نگهداری قهر و آشتی در آپارتمان:

نور مناسب برای قهر و آشتی :

قهر و آشتی گیاهی نور پسند است که نور شدید و غیرمستقیم را می پسندد و در فصل زمستان، تابش ملایم آفتاب به مدت کوتاه روی آن خوب است.

بهترین مکان برای نگهداری قهر و آشتی، پنجره های جنوبی بدون آفتاب است و البته پنجره های شمالی پر نور هم برای آن خوب است و به طور کلی پنجره های نورگیر را می پسندد.

در نور خیلی کم برگ های گیاه بسته می مانند.

آبیاری مناسب برای قهر و آشتی :

هفته ای دوبار آبیاری برای قهر و آشتی مطلوب است و حتما آب اضافی داخل زیرگلدانی را تخلیه کنید.

در آبیاری زیاد و زود به زود، ممکن است برگ ها زرد شده و گیاه دچار پوسیدگی ریشه شود.

آبیاری خیلی دیر و تشنگی خاک هم باعث جمع شدن برگ ها و خشک شدن آن ها می شود.

زهکش ته گلدان حتما در این گیاه بررسی شود که معیوب و گرفته نباشد،چون این گیاه به پوسیدگی ریشه حساس است.

بهتر است این گیاه را باآبی که از دستگاه تصفیه رد شده است یا آب لوله کشی که 48 ساعت مانده باشد آبیاری کنید.

دمای مناسب برای قهر و آشتی :

دمای مطلوب برای قهر و آشتی 18 تا 25 درجه سانتیگراد است.

به طور کلی قهر و آشتی حساس به سرماست و گرما را به سرما ترجیح می دهد اما دماهای خیلی بالا ( به خصوص اگر محیط خشک باشد) هم به گیاه ضرر می زند.

سرمای زیاد و گرمای زیاد هر دو به قهر و آشتی آسیب می زند و ممکن است عملکرد برگ هایش را تحت تاثیر قرار دهد.

بهتر است قهر و آشتی نزدیک وسایل سرمایشی و گرمایشی مانند کولر و بخاری نباشد.

قهر و آشتی به تهویه محیط حساس است و هوای ناسالم محیط ممکن است باعث رنگ پریدگی یا زرد شدن برگ های آن شود بنابراین، از محیط هایی مانند آشپزخانه دور باشد.

رطوبت مناسب برای قهر و آشتی :

قهر و آشتی گیاهی رطوبت دوست است که تحمل خشکی های شدید محیط را ندارد و اگر محیط آپارتمان شما خیلی خشک است بهتر است روزانه چند ساعتی در نزدیک گیاه خود بخور سرد ملایم روشن کنید تا هوای محیط از حالت خشکی شدید خارج شود.

این گیاه  نیازی به اسپری آب ندارد و بهتر است از بخور سرد ملایم برای رطوبت رسانی آن استفاده کرد.

هرگز از براق کننده های شیمیایی برای گیاه قهر و آشتی استفاده نکنید چون برگ ها صدمه جدی می بینند.

تلفیق رطوبت بالا و گرما باعث رشد زیاد در قهر و آشتی می شود.

خاک مناسب برای قهر و آشتی :

قهر و آشتی ریشه هایی حساس دارد و خاک های سبک و با زهکشی مناسب را می پسندد.

خاک های سنگین و متراکم به شدت به ریشه های قهر و آشتی صدمه می زنند و باعث آب ماندگی داخل خاک شده و خاک گلدان را باتلاقی و لجنی می کند و باعث زرد شدن برگ ها و خفگی ریشه و پژمردگی بوته می شود بنابراین، خاک مناسب برای این گیاه خیلی مهم است.

خاک های آماده و مخصوص گیاهان آپارتمانی، به شرط سلامت و مرغوبیت برای این گیاه استفاده شود.

تکثیر قهر و آشتی :

این گیاه جالب با کاشت بذر و قلمه ساقه تکثیر می شود.

بیماری ها آفات و مشکلات قهر و آشتی :

نور خیلی شدید و مستقیم آفتاب به خصوص در فصل تابستان، باعث زرد شدن برگ ها و لکه سوزی برگ ها می شود.

در نور خیلی کم هم برگ های قهر و آشتی بسته می مانند.

آبیاری زیاد و زود به زود باعث زرد شدن برگ های قهر و آشتی شده و خطر پوسیدگی ریشه را زیاد می کند.

در تشنگی و خشکی طولانی مدت خاک هم، برگ ها جمع شده و ممکن است بوته نابود شود.

دماهای خیلی بالا و دماهای خیلی پایین، هر دو برای قهر و آشتی مضر است و ممکن است مکانیسم عمل برگ های گیاه را مختل کنند.

عدم تهویه محیط، باعث زرد شدن و رنگ پریده شدن برگ های قهر و آشتی می شود.

خشکی بیش از حد محیط، باعث صدمه به قهر و آشتی می شود و باعث خشک شدن و پژمرده شدن برگ های قهر و آشتی می شود.

خاک سنگین و بدون زهکشی باعث آسیب به ریشه های قهر و آشتی شده و خطر بیماری های قارچی را بالا می برد، چون باعث آب ماندگی در خاک و لجنی شدن خاک گلدان می شود.

عدم کوددهی باعث ریز ماندن برگ ها و کاهش رشد بوته می شود و گیاه ممکن است به گل نرود.

کنه های تارعنکبوتی در شرایط گرم و خشک و شپشک های آرد آلود در شرایط گرم و مرطوب، ممکن است به قهر و آشتی حمله کنند که در این حالت سم پاشی گیاه ضروری ست.

کوددهی قهر و آشتی :

علاوه بر برخورداری از یک خاک غنی و سالم و سبک و زهکشی شده لازم است به صورت منظم گیاه خود را با کودهای مرغوب و باکیفیت مخصوص گیاهان آپارتمانی کوددهی کنید.

عدم کوددهی باعث می شود گیاه رشد کافی نکند و برگ های جوان ریز بمانند و ممکن است به گل هم نرود.

مراقب کوددهی بیش از حد و خطر مسمومیت کودی هم برای این گیاه باشید.

تعویض گلدان قهر و آشتی :

قهر و آشتی گیاهی سریع الرشد است و باید سالی یک بار گلدان آن را یک درجه بزرگ تر کنید و از خاک جدید و غنی برای آن استفاده کنید.

سوالات متداول:

1. Q: چرا برگ‌های قهر و آشتی همیشه بسته می‌مانند؟
   A: معمولاً به دلیل کمبود نور، سرما، گرمای شدید یا تنش‌های محیطی مثل آبیاری نامناسب است.

2. Q: آیا قهر و آشتی برای حیوانات خانگی خطرناک است؟
   A: سمیت کمی دارد، اما بهتر است از دسترس کودکان خردسال و حیوانات خانگی دور باشد.

3. Q: بهترین نور برای قهر و آشتی چیست؟
   A: نور زیاد ولی غیرمستقیم؛ پنجره‌های جنوبی بدون آفتاب مستقیم یا شمالی پرنور مناسب هستند.

4. Q: هر چند وقت یک‌بار باید به قهر و آشتی آب داد؟
   A: معمولاً هفته‌ای دو بار، به شرط خشک شدن سطح خاک و تخلیه آب اضافی زیرگلدانی.

5. Q: آیا این گیاه نیاز به اسپری آب دارد؟
   A: خیر، اسپری لازم نیست؛ رطوبت محیط با بخور سرد ملایم کافی است.

آیا تا به حال گیاه قهر و آشتی را در خانه نگهداری کرده‌اید و واکنش برگ‌هایش برایتان چقدر جالب بوده است؟

منابع اصلی:

1-با شرایط نگهداری گل قهر و آشتی آشنا شوید

2-روش نگهداری از گل قهر و آشتی 

3-نحوه نگهداری از گل قهر و آشتی و 2 روش تکثیر