ازدیاد و تکثیر گیاهان آپارتمانی

گیاهان آپارتمانی با روش های گوناگون زیاد می شوند که عمده ترین آن ها عبارتند از بذر، قلمه ساقه، قلمه برگ،جداکردن پاجوش، غده( ریزوم)، گیاهچه، تقسیم بوته و کشت بافت

تکثیر گیاهان آپارتمانی با بذر:

بسیاری از گیاهان آپارتمانی را می توان با بذر تکثیر کرد و البته این روش تکثیر بیشتر مربوط به گلخانه های تولید کننده گل و گیاه زینتی می باشد اما در سطح خانگی هم می توان از این روش برای تکثیر گیاهان آپارتمانی استفاده کرد.مهم است که بذر، مرغوب و باکیفیت و بستر کاشت مناسب، فراهم باشد.اصولا در جعبه های نشاء، خاک استریل و مخصوص کاشت بذر ریخته می شود و بذور در این حفره ها کاشته می شوند.

شرایط مختلف محیطی اعم از دما، رطوبت، آبیاری و تهویه، باید کاملا مناسب باشد تا بذرها به آسانی جوانه زده و برگ ها ظاهر شوند.

بعد از کاشت بذر، مراقبت و دقت زیادی لازم است تا بذرها سبز شوند و بعد از سبز شدن، در معرض حمله آفات و بیماری ها قرار نگیرند.بعد از 4 برگی شدن گیاه، می توان به صورت ملایم و با احتیاط، از کودهای شیمیایی با دوز پایین، برای تغذیه آن استفاده کرد.

از جمله گیاهان آپارتمانی که با بذر تکثیر می شود می توان به حسن یوسف، گل سنگ، استرلیزیا، قهرو آشتی، مارچوبه، اریکا، باباآدم، برگ انجیری، لیندا و شامادورا اشاره کرد.

تکثیر گیاهان آپارتمانی با قلمه ساقه:

از رایج ترین و متداول ترین روش های تکثیر گیاهان آپارتمانی است.

در قلمه ساقه، قسمتی از ساقه را که دارای جوانه جانبی یا انتهایی یا هردو باشد را از گیاه مادری جدا کرده و در یک بستر کاشت مناسب و استریل قرار می دهند تا ریشه زایی کند و تبدیل به یک گیاه مستقل شود.

از خاک های استریل و مخصوص کاشت بذر و قلمه یا بسترهای سبک مانند شن و حتی آب، می توان برای کاشت قلمه ساقه استفاده کرد.

اندازه قلمه ساقه، بین 7 الی 10 سانتیمتر باشد و قلمه یک یا دو برگ داشته باشد و برگ های پایینی قطع شود و از قسمت قطع شده، برگ ها وارد بستر کشت شود و برگ ها خارج از خاک باشند.با فشار انگشتان، خاک اطراف قلمه را متراکم و سپس قلمه را آبیاری کنید.

بهتر است به خصوص در روزهای اول، جهت حفظ رطوبت محیط، گلدان را با پلاستیک بپوشانید و روزی چند دقیقه از روی گلدان بردارید.

در گیاهان آپارتمانی، منظور از قلمه ساقه، همان قلمه ساقه علفی است و قلمه ساقه چوبی و سخت در آپارتمان به سختی تکثیر می شود.

از جمله گیاهان آپارتمانی که با قلمه ساقه تکثیر می شود، می توان به فیتونیا، پتوس، پاپیتال مینیاتوری، فیکوس بنجامین، فیکوس آمستل، پپرومیا قاشقی، شفلرا و….. اشاره کرد.

 تکثیر گیاهان آپارتمانی با قلمه برگ:

برخی از گیاهان آپارتمانی با قلمه برگ تکثیر می شوند که در این حالت باید برگ کاملا سالم باشد و به آرامی آن را داخل خاک استریل قرار دهید.

گیاهانی مانند بنفشه آفریقایی و زامیفولیا و سانسوریا با قلمه برگ تکثیر می شوند.

برگ مورد نظر باید کاملا سالم باشد و در خاک استریل و تمیز مخصوص کاشت بذر و قلمه، کاشته شود تا ریشه زایی کند.

تکثیر گیاهان آپارتمانی با پاجوش:

برخی گیاهان آپارتمانی در کنار پایه اصلی مادری، یک پاجوش یا پاگیاه تولید می کنند که با جدا کردن آن می توان آن گیاه را تکثیر کرد.

گیاهانی مانند پاندانوس، دراسنا پرچمی، ورزیا، آکمه آ، آناناس،  آکمه آ و….. با پاجوش تکثیر می شوند.

تکثیر گیاهان آپارتمانی با گیاهچه :

برخی گیاهان آپارتمانی مانند گندمی( کلروفیل) از طریق پنجه ( گیاهچه) زیاد می شوند.

نخل مرداب هم با برگرداندن پنجه در آب زیاد می شود.

تکثیر گیاهان آپارتمانی با تقسیم بوته:

برخی گیاهان آپارتمانی بعد از مدتی در کنار خود بوته تولید می کنند که این بوته ها زیاد شده و قابل تقسیم است.

ازجمله گیاهان آپارتمانی که با تقسیم بوته زیاد می شوند، می توان عبایی، آگلونما، نخل مرداب و گندمی را مثال زد.

تکثیر گیاهان آپارتمانی با غده و ریزوم و پیاز:

گیاهانی مانند اگزالیس و سیکلمن با ریزوم زیاد می شوند.

تکثیر گیاهان آپارتمانی با خوابانیدن روی سطح خاک:

برخی گیاهان آپارتمانی با خوابانیدن روی سطح خاک، ریشه می زنند از جمله پتوس و سیسوس

تکثیر گیاهان آپارتمانی با ریشه های هوایی:

از جمله گیاهانی که با ریشه های هوایی تکثیر می شوند، می توان از فیکوس الاستیکا، دراسنا بلالی و کرتن نام برد.

تکثیر گیاهان آپارتمانی با پیوند:

گیاهانی مانند بونسای جنسینگ با پیوند تکثیر می شوند.

تکثیر گیاهان آپارتمانی با کشت بافت:

در کشورهای پیشرفته، گیاهانی مانند بنفشه آفریقایی، با کشت بافت تکثیر می شوند.

گیاهان آپارتمانی تنها یک روش برای تکثیر و ازدیاد ندارند و گاهی یک گیاه آپارتمانی با چندین روش مختلف تکثیر می شود، مثلا سانسوریا با قلمه برگ، بذر و تقسیم بوته تکثیر می شود.

شفلرا با بذر، قلمه برگ، خوابانیدن و ریشه های هوایی زیاد می شود.

روش های تکثیر آگلونما با بذر و تقسیم بوته و قلمه ساقه است.

دیفن باخیا با بذر، قلمه ساقه و پاجوش تکثیر می شود.

زامیفولیا با بذر، قلمه ساقه، قلمه برگ و تقسیم ریزوم زیاد می شود.

مراقبت های بعد از تکثیر در گیاهان آپارتمانی:

بعد از کاشت بذر یا قلمه در بستر مناسب، باید به شدت مراقب گیاه بود و هر روز به صورت چشمی آن را کنترل کرد.

رطوبت و آبیاری بذر یا قلمه حتما باید به صورت دقیق تامین شود و هوای محیط، تهویه لازم را داشته باشد.

زمان ریشه دار شدن قلمه ها یا سبز شدن بذرهای گیاهان آپارتمانی، بسته به گیاه مورد نظر متفاوت است و از چند هفته تا چند ماه متفاوت است.بعد از چند هفته که از کاشت قلمه گذشت، می توان خیلی آرام و با احتیاط، قلمه را از داخل خاک خارج کنید و به آن نگاه کنید تا ببینید ریشه زده است یا خیرو دوباره آن را داخل خاک فرو کنید.

البته اگر تا مدت ها به قلمه دست نزنید و آن را از خاک خارج نکنید، خیلی بهتر است.

خاک گلدان حاوی قلمه، باید همیشه مرطوب باشد( نه خیس) به طوری که در موقع دست زدن به سطح خاک بسترکشت آن خاک کمی به انگشتان دست بچسبد.

برای سنجش میزان رطوبت خاک می توان انگشت را در نقطه ای دورتر از قلمه در محلی خالی به خاک فشار دهید اگر در اطراف جای انگشت آب جمع شد، بایستی آن قدرصبر کنید تا این آب تبخیر شود بعد آن را آبیاری کنید.