نحوه پرورش گیاه کاکائو در گلدان

خلاصه مقاله:

درخت کاکائو (Theobroma cacao) یکی از ارزشمندترین گیاهان گرمسیری دنیاست که دانه‌های آن ماده اصلی شکلات محسوب می‌شوند.

این گیاه در محیط‌های گرم و مرطوب رشد می‌کند و برای نگهداری در آپارتمان نیازمند نور زیاد ولی غیرمستقیم، خاک غنی و سبک، آبیاری منظم و رطوبت بالاست.

کاکائو گیاهی حساس به سرما و خشکی است و اگر شرایط ایده‌آل فراهم نباشد، برگ‌هایش دچار زردی و ریزش می‌شوند. با مراقبت دقیق و توجه به نیازهای محیطی، می‌توان از زیبایی و خاص بودن این گیاه در محیط خانه لذت برد.

مقدمه

کاکائو گیاهی ست مثمر و بارده که به خاطر محصول با ارزش آن یعنی میوه کاکائو در سطح وسیع کشت می شود.

نام علمی این گیاه Theobroma cacao می باشد و زادگاه بومی آن قسمت های گرمسیر و مرطوب آمریکای مرکزی بوده که اکنون در بسیاری از مناطق استوایی جهان وجود دارد و کشت می شود.

برگ های این گیاه حالت کشیده و بیضی و نوک تیز با دمبرگ کوتاه دارند که به شکل متقابل روی شاخه ها قرار گرفته اند.

گل های این گیاه کوچک و ریز به رنگ های صورتی و قرمز هستند.

میوه کاکائو حالت غلاف و به رنگ زرد تا نارنجی می باشد که داخل آن تا 60 دانه وجود دارد و از دانه های آن در صنایع غذایی و شکلات سازی و پودر کاکائو استفاده می شود.

پس در واقع گیاه کاکائوگیاهی تجاری و مهم در صنعت کشاورزی دنیا محسوب می شود.

ساحل عاج، غنا، اندونزی، برزیل، نیجریه، مالزی، کامرون و کوبا و چندین کشور دیگر  از بزرگ ترین و مهم ترین تولیدکننده ها و صادرکننده های کاکائو در جهان هستند.

درخت کاکائو در زادگاه های بومی خود تعداد زیادی گل تولید می کند ( هزاران عدد)  اما به دلیل معطر نبودن گل ها و عدم جذابیت برای حشرات در گرده افشانی گل ها مشکل وجود دارد و به همین دلیل همه گل ها تبدیل به میوه نمی شوند.

جالب است بدانید میوه های کاکائو، مستقیم از روی تنه درخت شروع به رشد می کنند.

درخت کاکائو حتی در زادگاه های بومی خودش درختی حساس و پرتوقع است و اگر به عنوان یک گیاه آپارتمانی و گلدانی و فقط با نیت استفاده زینتی از آن هم نگهداری شود به هر حال حساسیت های خود را خواهد داشت و نگهداری سختی به خصوص در اقلیم های خشک دارد. بنابراین برای افراد مبتدی و بی حوصله توصیه نمی شود.

گیاه کاکائو در محیط آپارتمان به ندرت به گل و میوه می رود اما در گلخانه های مرطوب این احتمال بالاست.

درخت کاکائو در زادگاه های اصلی خود درجنگل های گرم و مرطوب بعد از 4 یا 5 سال شروع به باردهی می کند.

گیاه کاکائو دارای گونه های مختلفی ست و تنوع بالایی دارد.

شرایط نگهداری گیاه کاکائو در آپارتمان :

نور مناسب برای گیاه کاکائو در آپارتمان :

گیاهی نور دوست است که نورمتوسط تا شدید اما غیر مستقیم را می پسندد و نور مستقیم آفتاب نباید روی آن بتابد چون باعث سوختن برگ ها می شود.

پنجره های جنوبی بدون آفتاب که با پرده فیلتر شده اند یا پنجره های شمالی پرنور برای نگهداری این گیاه توصیه می شوند.

در نور خیلی کم برگ های کاکائو رو به خشکی و نابودی می روند.

آبیاری مناسب برای گیاه کاکائو در آپارتمان :

گیاه کاکائو گیاهی آب دوست است و هفته ای 2 بار آبیاری سیراب برای آن توصیه می شود.

این گیاه را با آب دارای املاح کم، مانند آب جوشیده سرد شده مانده در کتری یا سماور یا آب لوله کشی که 48 ساعت مانده باشد یا آب دستگاه تصفیه آبیاری کنید.آبیاری گیاه کاکائو با املاح بالا باعث زرد شدن برگ های کاکائو می شود.

زهکش ته گلدان حتما کنترل شود که معیوب و ناسالم نباشد چون خطر آب ماندگی در ناحیه ریشه و خفگی ریشه و باتلاقی شدن خاک و لجنی شدن گلدان و پوسیدگی ریشه را بالا می برد.

آبیاری زیاد و بیش از حد همراه با زهکش معیوب، باعث زرد شدن برگ ها و پژمردگی بوته کاکائو می شود.

تشنگی و آبیاری دیر به دیر هم باعث خشک شدن برگ ها، افتادگی برگ ها و آویزان شدن بوته می شود.

دمای مناسب برای گیاه کاکائو در آپارتمان :

گیاه کاکائو گرمادوست است و از سرما گریزان است. بنابراین مراقب دماهای پایین ( به خصوص زیر 10 درجه سانتیگراد ) برای گیاه خود باشید.

دماهای خیلی بالا و بدون رطوبت محیط هم باعث خشکی برگ ها و بی حالی بوته و حمله کنه های تارعنکبوتی می شود.

در سرما و دماهای پایین، برگ ها رنگ پریده و سیاه می شوند و سقوط می کنند.

گیاه کاکائو به تهویه محیط حساس است و باید از گازهای آشپزخانه یا وسایل گرمایشی در زمستان دور باشد.

رطوبت مناسب برای گیاه کاکائو در آپارتمان :

گیاه کاکائو گیاهی رطوبت دوست است و بهتر است در محیط آپارتمان در کنارش بخور سرد ملایم به صورت دائم روشن باشد و اسپری آب با آب جوشیده سرد شده مانده در کتری یا سماور، به مدت چند بار در هفته و دور از نور شدید برای آن توصیه می شود.

خشکی محیط به شدت به برگ های گیاه کاکائو آسیب می زند و نوک و حاشیه برگ ها شروع به خشک شدن می کنند.

این گیاه تحمل خشکی محیط را ندارد و رطوبت محیط برای آن الزامی ست.

رطوبت زیاد محیط همراه با سرما باعث آلوده شدن گیاه به قارچ های بیماری زا می شود.

هرگز از براق کننده های شیمیایی برای تمیز کردن برگ های گیاه کاکائو استفاده نکنید و در صورت نیاز از صابون های تمیز کننده گیاهی به شرط کیفیت لازم استفاده شود.

خاک مناسب برای گیاه کاکائو در آپارتمان :

کاکائو خاک های سبک و زهکشی شده و بسیار قوی از نظر مواد غذایی را می پسندد.

از خاک های آماده و مخصوص گیاهان آپارتمانی به شرط سلامت و مرغوبیت برای گیاه باارزش کاکائو می توانید استفاده کنید.

تکثیر گیاه کاکائو در آپارتمان :

کاکائو با کاشت بذر، قلمه و خوابانیدن هوایی، تکثیر می شود.

بیماری ها آفات و مشکلات گیاه کاکائو در آپارتمان :

گیاه کاکائو به سرما و خشکی محیط به شدت حساس است.

نور مستقیم آفتاب به خصوص در فصل زمستان، باعث سوختگی برگ های گیاه کاکائو می شود.

نور بیش از حد شدید حتی غیرمستقیم باعث رنگ پریدگی برگ های گیاه کاکائو می شود.

آبیاری زیاد و بیش از حد باعث رنگ پریدگی برگ ها، زرد شدن برگ ها و پژمردگی بوته کاکائو می شود.

زهکش معیوب و ناسالم، باعث شیوع بیماری های قارچی و فساد و خفگی  ریشه می شود.

آبیاری کم و تشنگی، باعث افتادگی برگ ها،  لوله ای شدن برگ ها و خشکی برگ ها و آویزان شدن بوته می شود.

برای کشتن آفات و حشرات این گیاه بهترین کار استفاده از پکیج کامل رشد و تغذیه گیاهان آپارتمانی می باشد.

دماهای بسیار بالا به همراه عدم رطوبت محیط، برای گیاه کاکائو مضر است و باعث خشکی برگ ها و سقوط آن ها و حمله کنه ها می شود.

گیاه کاکائو به شدت به سرما و دماهای پایین حساس است و دمای زیر 10 درجه سانتیگراد را نمی تواند تحمل کند.

خشکی شدید محیط، چیزی ست که به شدت به گیاه کاکائو و ظاهر آن آسیب می زند و باعث خشکی برگ ها از نوک و حاشیه و ریزش برگ ها می شود.

رطوبت بالا همراه با سرما باعث ایجاد بیماری های قارچی در گیاه کاکائو می شود.

خاک سنگین و نامناسب و فقیر به گیاه کاکائو صدمه می زند، پس اهمیت خاک در این گیاه بالاست.

عدم کوددهی باعث رنگ پریدگی برگ های کاکائو شده و باعث می شود برگ های جوان ریز بمانند و بوته رشد کافی نکند.

کنه ها و شپشک های ارد آلود ممکن است به گیاه کاکائو حمله کنند که در این صورت و به محض مشاهده، باید نسبت به سم پاشی و درمان آن ها اقدام کرد.

کوددهی گیاه کاکائو در آپارتمان :

گیاه کاکائو به فقر مواد غذایی خاک حساس است و علاوه برخاک قوی و غنی لازم است گیاه کاکائو به صورت منظم با کودهای مرغوب و با کیفیت کوددهی شوند.

مراقب کوددهی زیاد و غیر اصولی هم باشید چون خطر مسمومیت کودی را بالا می برد.

دانه های فرآوری شده کاکائو:

تعویض گلدان گیاه کاکائو در اپارتمان :

سالی یک بار گلدان آن را یک سایز بزرگ کنید و از خاک جدید و مرغوب برای آن استفاده کنید.

سوالات متدوال در مورد گیاه کاکائو:

1. Q: آیا کاکائو را می‌توان در آپارتمان نگهداری کرد؟
   A: بله، اما به دلیل حساسیت بالا به رطوبت و دما، نگهداری از آن در محیط آپارتمان دشوار است و بیشتر برای افراد باتجربه توصیه می‌شود.

2. Q: چرا برگ‌های کاکائو زرد یا خشک می‌شوند؟
   A: آبیاری زیاد، نور مستقیم آفتاب یا خشکی محیط از دلایل اصلی زردی و خشکی برگ‌های کاکائو هستند.

3. Q: بهترین خاک برای گیاه کاکائو چیست؟
   A: خاک سبک، غنی و دارای زهکش مناسب، مانند ترکیب خاک‌برگ، پیت‌ماس و پرلیت برای رشد کاکائو ایده‌آل است.

4. Q: آیا درخت کاکائو در خانه میوه می‌دهد؟
   A: در محیط آپارتمان به‌ندرت میوه می‌دهد، اما در گلخانه‌های مرطوب با شرایط کنترل‌شده این امکان وجود دارد.

5. Q: چگونه می‌توان کاکائو را تکثیر کرد؟
   A: با کاشت بذر، قلمه‌گیری یا روش خوابانیدن هوایی می‌توان کاکائو را تکثیر کرد

اگر شما گیاه کاکائو داشتید، ترجیح می‌دادید آن را برای زیبایی نگهداری کنید یا برای تجربه رشد میوه و دانه‌های شکلاتی‌اش؟

Top Related Sources:

1. Royal Botanic Gardens, Kew – Theobroma cacao Profile