آموزش نگهداری پیت اسپروم در فضای بسته

 خلاصه مقاله :

بونسای پیت اسپروم (میخک هندی) یک گیاه همیشه‌سبز، زیبا و نسبتاً کم‌توقع است که در سال‌های اخیر به‌عنوان بونسای آپارتمانی محبوبیت زیادی پیدا کرده است. این گیاه نور زیاد اما غیرمستقیم، آبیاری منظم و خاکی سبک با زهکشی مناسب را دوست دارد و به آبیاری بیش‌ازحد بسیار حساس است. اگرچه در فضای باز مقاوم است، اما نوع بونسای آن نیازمند دقت بیشتری در دما، رطوبت و تهویه می‌باشد. با رعایت اصول ساده نگهداری، پیت اسپروم می‌تواند سال‌ها شاداب و چشم‌نواز در خانه شما باقی بماند.

مقدمه:

پیت اسپروم یا بونسای میخک هندی گیاهی ست همیشه سبز و زینتی و مقاوم و کم توقع، مخصوص فضای باز که در شرایط آپارتمان انواع مینیاتوری و پاکوتاه آن به صورت بونسای نگهداری می شود و در سال های اخیر بین دوستداران گل و گیاه  محبوبیت زیادی پیدا کرده است.

نام علمی این گیاه Pittosporum tobira می باشد و بومی کشورهای شرق آسیا مانند چین و ژاپن میباشد و اکنون در تمام دنیا جای خود را در میان دوستداران گل و گیاه باز کرده است.

این گیاه را به نام های میخک هندی و میخک ژاپنی هم می شناسند.

این درختچه همیشه سبز، برگ های بیضی شکل و چرمی و براق دارد که بسته به گونه آن در رنگ های سبز و ابلق وجود دارد.

این درختچه، در فصل بهار به گل هم می رود که گل ها معطر هستند و تبدیل به میوه های گرد می شوند.

پیت اسپروم، دارای تنوع گونه ای است و انواع پاکوتاه و پابلند از آن وجود دارد و برگ ها هم دارای انواع سبز و ابلق هستند.

پیت اسپروم گیاهی کند رشد و هرس پذیر است.

برگ های این گیاه سمی است و در صورت بلع برای کودکان و حیوانات خانگی خطرناک است.

پیت اسپروم در فضاهای باز ایران به خصوص در شمال کشور به وفور کشت می شود و درختچه ای بدون خزان و مقاوم است اما بونسای آن مقاومت کمتری دارد و کمی حساس است.

بونسای پیت اسپروم که در سال های اخیر فروش و نگهداری آن بسیار باب شده است از انواع پاکوتاه و مینیاتوری این گیاه تهیه می شود و برای هدیه دادن بسیار مرسوم شده است که به شرح نگهداری آن در آپارتمان می پردازیم :

شرایط نگهداری بونسای پیت اسپروم در آپارتمان :

نورمناسب برای بونسای پیت اسپروم :

بونسای پیت اسپروم نور شدید و غیر مستقیم را می پسندد.بهترین مکان برای قرار دادن این بونسای، پشت پنجره های جنوبی که گاهی ( به خصوص در فصول سرد) آفتاب ملایم داشته باشند و یا پنجره های شمالی پرنورمی باشد.از تابش طولانی مدت آفتاب مستقیم روی برگ های این گیاه به خصوص در فصل تابستان جلوگیری شود، چون باعث سوختن برگ های گیاه می شود.

در نور خیلی کم، برگ های بونسای پیت اسپروم ریزش می کنند و اگر دمای محیط به خصوص در طول شب پایین بیاید، باعث شیوع بیماری های قارچی می شود.

آبیاری مناسب برای بونسای پیت اسپروم :

به صورت منظم هفته ای 2 بار در هفته آبیاری شود و آب اضافی داخل زیر گلدانی حتما تخلیه شود.

از آب دارای املاح کم مانند  آب لوله کشی که 48 ساعت مانده باشد و یا آب دستگاه تصفیه برای آبیاری این گیاه استفاده شود زیرا به املاح بالای آب آبیاری حساس است.

از آب سرد برای آبیاری این بونسای استفاده نکنید و از آب ولرم برای آن استفاده شود تا ریشه ها آسیب نبینند.

بونسای پیت اسپروم به شدت به پوسیدگی ریشه و بیماری های قارچی حساس است، بنابراین مراقب آبیاری زیاد و بیش ازحد و زهکش معیوب و ناسالم برای آن باشید.

آبیاری زیاد و بیش از حد باعث زرد شدن برگ های این بونسای می شود.

زهکش معیوب و ناسالم، باعث خفگی در ناحیه ریشه شده و بوته پژمرده می شود.

در آبیاری کم و دیر به دیر هم برگ ها رنگ پریده شده و ریزش می کنند.

دمای مناسب برای بونسای پیت اسپروم :

بونسای پیت اسپروم در بازه دمایی 18 الی 25 درجه سانتیگراد دوام خوبی دارد و بهترین شرایط برای آن دمای متعادل و مطلوب داخل آپارتمان است و برخلاف درختچه اصلی آن که در فضاهای باز نسبت به نوسانات دمایی تا حد زیادی سازگار است، اما بونسای پیت اسپروم بهتر است از دماهای بالا و پایین محافظت شود چون حساسیت بیشتری دارد.

در دماهای خیلی بالا به خصوص اگر با خشکی محیط و عدم رطوبت همراه باشد برگ ها ممکن است خشک و پژمرده شده و ریزش کنند و احتمال حمله کنه ها وجود دارد که در این حالت برگ ها زرد می شوند و پشت برگ تارهای عنکبوتی ایجاد می شود.

دماهای خیلی پایین و سرمای شدید اگر با رطوبت بالا توام شود، باعث فعال شدن قارچ های بیماری زا می شود و برگ ها آبکی و نرم و سیاه می شوند و ریزش می کنند.

سعی کنید بونسای پیت اسپروم از نوسانات ناگهانی دمایی مانند گرم شدن یا سرد شدن ناگهانی محیط به دور باشد چون باعث شوک به گیاه شده و برگ ها ممکن است دسته جمعی ریزش کنند.

بونسای پیت اسپروم به تهویه محیط حساس است و خیلی مهم است که از هوای مسموم آشپزخانه و وسایل گرمایشی مانند بخاری دور باشد.

رطوبت مناسب برای بونسای پیت اسپروم :

بونسای پیت اسپروم تا حد زیادی مقاوم به خشکی محیط است، اما بهتر است هفته ای چند بار با آب جوشیده سرد شده مانده در کتری یا سماور و دور از نور شدید اسپری آب شود ( به خصوص در فصول گرم).

اگر گاهی در کنار این بونسای بخور سرد ملایم روشن شود خیلی خوب است و به شادابی آن کمک می کند.

خشکی بیش از حد محیط، باعث خشک شدن و قهوه ای شدن و چروک شدن برگ های بونسای پیت اسپروم می شود.

از براق کننده های شیمیایی برای تمیز کردن برگ های بونسای پیت اسپروم استفاده نکنید یا کمتر استفاده کنید و در صورت لزوم از صابون های گیاهی تمیز کننده برگ برای تمیز کردن برگ های بونسای پیت اسپروم استفاده کنید ( البته به شرط مرغوبیت و سلامت و کیفیت )

خاک مناسب برای بونسای پیت اسپروم :

این بونسای به خاکی غنی و قوی و زهکشی شده و سبک نیاز دارد.بهتر است از خاک های آماده و مخصوص بونسای برای این بونسای استفاده شود.

تکثیر بونسای پیت اسپروم :

پیت اسپروم با کاشت بذر، خوابانیدن و قلمه تکثیر می شود.

بیماری ها آفات و مشکلات بونسای پیت اسپروم :

نور مستقیم و شدید باعث سوختن برگ های بونسای پیت اسپروم می شود.

در نور کم برگ های بونسای پیت اسپروم ریزش می کنند.

تشنگی و آبیاری دیر به دیر، باعث کمرنگ شدن برگ های بونسای پیت اسپروم می شود.

آبیاری با املاح بالا باعث زرد شدن برگ های بونسای پیت اسپروم می شود ( البته این فقط یکی از دلایل زرد شدن برگ های بونسای پیت اسپروم است و زرد شدن برگ ها دلایل دیگری هم دارد )

آبیاری زیاد، باعث زرد شدن برگ های بونسای پیت اسپروم می شود و با زهکش معیوب و گرفته باعث پوسیدگی ریشه و سایر بیماری های قارچی می شود.

آبیاری بونسای پیت اسپروم با آب سرد باعث آسیب به ریشه ها می شود.

دماهای بالا و دماهای پایین، هر دو برای بونسای پیت اسپروم مضر است و باعث سوختن و خشک شدن برگ ها و نرم و آبکی شدن برگ ها و ریزش برگ ها می شود.

دماهای خیلی بالا همراه با عدم رطوبت، باعث شیوع کنه ها می شود و دماهای خیلی پایین همراه با رطوبت بالا باعث شیوع بیماری های قارچی می شود.

عدم تهویه محیط به بونسای پیت اسپروم آسیب می زند و رنگ برگ ها را بد رنگ می کند.

خشکی بیش از حد محیط باعث خشک شدن و قهوه ای شدن و ریزش برگ های بونسای پیت اسپروم می شود.

عدم کوددهی باعث ریز ماندن برگ های بونسای پیت اسپروم و رنگ پریدگی برگ ها می شود.

آفات خانگی مانند شته ها، شپشک های آرد آلود و کنه ها ممکن است به بونسای پیت اسپروم حمله کنند که در صورت مشاهده آفت یا علائم آن،  باید هر چه سریع تر نسبت به درمان آن با سموم مناسب اقدام شود.

کوددهی بونسای پیت اسپروم :

علاوه بر خاک های مناسب و مرغوب مخصوص بونسای، لازم است از کودهای مخصوص بونسای برای کوددهی این گیاه استفاده شود تا کیفیت و شادابی گیاه تضمین شود و مراقب کوددهی بیش از حد و خطر مسمومیت کودی برای بونسای پیت اسپروم باشید.

تعویض گلدان بونسای پیت اسپروم :

هرچند سال یک بار زمانیکه ریشه پرشده باشد گلدان آن را یک سایز بزرگ ترکنید و از خاک جدید و مرغوب برای آن استفاده کنید.

سوالات متداول:

1. Q: آیا بونسای پیت اسپروم برای داخل آپارتمان مناسب است؟
   A: بله، اگر نور کافی، دمای متعادل و آبیاری اصولی داشته باشد، در آپارتمان به‌خوبی رشد می‌کند.

2. Q: علت زرد شدن برگ‌های بونسای پیت اسپروم چیست؟
   A: معمولاً آبیاری زیاد، املاح بالای آب، زهکش نامناسب یا نوسان دمایی باعث این مشکل می‌شود.

3. Q: چند بار در هفته باید بونسای پیت اسپروم را آبیاری کرد؟
   A: به‌طور معمول ۲ بار در هفته کافی است، به شرطی که خاک بین دو آبیاری کمی خشک شود.

4. Q: آیا این گیاه برای کودکان و حیوانات خانگی خطرناک است؟
   A: بله، برگ‌های آن سمی هستند و باید دور از دسترس کودکان و حیوانات قرار گیرد.

شما چه تجربه‌ای از نگهداری بونسای پیت اسپروم دارید و کدام نکته برایتان چالش‌برانگیزتر بوده است؟

منابع اصلی:

1-نگهداری از بونسای میخک هندی

2-چگونه از بونسای میخک ژاپنی ( هندی ) نگهداری کنیم ؟!

3-معرفی گیاه میخک ژاپنی و روش تکثیر و نگهداری آن – Pittosporum Tobira