اثرات ترکیبی کودهای کامل شیمیایی با محلول پاشی بنزیلادنین یا اسیدجیبرلیک برروی دراسنا پرچمی

چکیده

آزمایش های گلدانی برای ارزیابی تاثیرمحیط کشت و تیمارهای ترکیبی کودهای کامل با بنزیلادنین یا اسیدجیبرلیک بر رشد اجزای شیمیایی و ساختارتشریحی در گیاه زینتی دراسنا پرچمی انجام شد.

گیاهان دردومحیط رشد، رشد کردند.

ازپیت ماس، شن، کودهای شیمیایی کامل و اسیدجیبرلیک برای آن ها استفاده شد در حالی که گیاهان شاهد هیچ تیماری دریافت نکردند.

به طورکلی نتایج نشان داد که پیت ماس درافزایش بیشترپارامترهای رشد گیاهی از نظرارتفاع بوته، تعدادبرگ، سطح برگ و همچنین تازگی و طراوت، نسبت به محیط ماسه+ پیت ماس برتری داشت ووزن خشک برگ، ساقه و ریشه گیاه، علاوه بر عناصرکلان که در کودهای کامل، کلسیم و منیزیوم در هردوبرگ و ساقه نشان داده شده است.

درحالی که گیاهان رشد یافته درماسه و پیت ماس و دارای محتوای کلرفیل کل، کربوهیدرات کل، مس، آهن منگنز، روی و بور، نسبت به گیاهانی که به تنهایی درپیت ماس رشد می کنند دارای محتوای کلرفیل کل و کربوهیدرات های کل بیشتری هستند.

گیاهان دریافت کننده کودهای شیمیایی کامل و ترکیبی با بنزیل آدنین یا اسیدجیبرلیک، منجر به افزایش قابل توجهی دربیشترمحتوای مورفولوژیکی و شیمیایی نسبت به گیاهان شاهد شدند.

معلوم شد که اسیدجیبرلیک در هنگام ترکیب با کودهای شیمیایی کامل، موثرتر از بنزیل آدنین بود.

مقدمه

جنس دراسنا شامل حدود 40 گونه است که تنها 6 گونه ازآن ازجمله درسنا پرچمی، کشت و به عنوان گیاه شاخ و برگی و زینتی استفاده می شود.

دراسنا پرچمی یک درخت یا درختچه استوایی، زینتی و همیشه سبزاست که ارتفاع آن به 3.5 متر با گسترش 1 متر می رسد.

این گیاه زینتی، برگ های باریک شمشیری شکل، کمی انعطاف پذیرو ظاهردلپذیر دارد.

محیط کشت نقش حیاتی در رشد و نمو گیاهان در گلدان ها دارد.

خواص فیزیکی و شیمیایی محیط های مورد استفاده، از عوامل موثر بر رشد گیاه هستند، از این رو این ویژگی ها بر دسترسی به مواد مغذی و آب برای رشد گیاه و نفوذ ریشه های آن به خاک تاثیر می گذارد.

پیت ماس، پرمصرف ترین بسترآلی است که برای محیط کشت گیاهان زینتی استفاده می شود، با این حال بسیارگران است به طوری که جایگزین آن با بسترهای موجودارزان تر، ضروری است.

شن و ماسه، کم هزینه ترین مواد معدنی اضافه شده به محیط های رشد برای دستیابی و حفظ یک سیستم ساختاری ازمنافذ ماکرو است که هوادهی و زهکشی را بهبود می بخشد.

درآزمایش های قبلی دردنیا مشخص شده بود که پیت ماس، به تنهایی رشد گیاهان مختلف را افزایش می دهد و ترکیب ذغال سنگ نارس و ماسه، باعث افزایش پارامترهای رشد و ترکیب شیمیایی، به طور مثال در گیاه تاج خروس شده بود.

کودها برای رشد و نمو گیاهان زینتی سالم درگلدان ضروری هستند.

ترکیب کودهای کامل شیمیایی، تاثیر مثبتی برفرایندهای مختلف بیوشیمیایی دارد که درگیاه رخ می دهد و باعث رشد و نمو طبیعی گیاه می شود.

تیمارهای مختلف ترکیب کودهای کامل شیمیایی، به طور مطلوبی بر رشد چند گیاه زینتی شاخ وبرگی تاثیر گذاشته است.

سیتوکینین ها گروه بزرگی از هورمون های گیاهی هستند که به عنوان مولکول های فعال دربسیاری از فرایندهای فیزیولوژیکی ورشد و نمو گیاه نقش اساسی دارند.

بنزیل آدنین، اخیرا برای حفظ یا افزایش کیفیت گیاهان زینتی مختلف مورد استفاده قرارگرفته است، همچنین توانایی آن درافزایش تعدادکلروپلاست، سنتزکلرفیل، تمایز و انشعاب جوانه گزارش شده بود.

طی یک گزارش درسال 2020 مشخص شد که کاربرد بنزیل آدنین باعث رشد سبزیجات، سرعت فتوسنتزو افزایش قندهای محلول شده است.

ایندول ها، فنول های محلول و محتوای کودهای شیمیایی در اندام های گیاه کرتن، سطح برگ و وزن تر برگ ها و ساقه ها آزمایش و نتایج آن ثبت شد.

جیبرلین ها می توانند درفرایندهای مختلف بیولوژیکی و رشد گیاه تاثیربگذارند، یعنی از رشد گیاه تا گل دهی و همچنین جنبه های رشد گل را تحریک کنند.

علاوه بر این جیبرلین ها بر سایرپاسخ های رشدی مانند خواب، بیان جنسی، پیری برگ و میوه، رشد ریشه و میوه و رشد دانه ها درمیوه تاثیرمی گذارند.

اثرمفید جیبرلین برروی گیاهان مختلف توسط تحقیقات قبلی گزارش و انجام شده است و به این نتیجه رسیدند که گل دهی ناشی از جیبرلین، باعث افزایش ارتفاع بوته، سطح برگ، تعدادبرگ، قطرساقه، وزن های تازه و خشک، نرخ رشد نسبی و همچنین افزایش محتویات کلروفیل کل، کربوهیدرات های کل و درشت مغزی ها شد.

علاوه براین مطالعات قبلی به منظورارزیابی اثرتعاملی بنزیل آدنین با اسیدجیبرلیک انجام شده بود.

با این حال وسعت زیادی از تحقیقات درمورد تاثیرمحیط گلدان و کودهای کامل شیمیایی به همراه بنزیل آدنین یا اسیدجیبرلیک به عنوان تنظیم کننده های رشد روی گیاهان داخلی و ساختارتشریحی آن ها وجود دارد.

بنابراین هدف اصلی مطالعه فعلی، تعیین اثرمحیط های رشد مختلف و ترکیب کودهای شیمیایی کامل با بنزیل آدنین یا اسیدجیبرلیک و اثرات متقابل آن ها بررشد، ترکیبات شیمیایی و ساختارتشریحی گیاهان دردراسنا پرچمی بود.

مواد و روش ها

این آزمایش درگلخانه مهدکودک گروه باغبانی دردانشکده کشاورزی دانشگاه قاهره مصردر دوبازه زمانی 2018 و 2019 انجام شد.

نهال گیاهان دراسنا پرچمی باارتفاع 20 الی 25 سانتی مترو دارای 10 الی 15 عدد برگ، به صورت جداگانه کاشته شدند.

ازگلدان های پلاستیکی 30 سانتی متری برای آن ها استفاده شد.

از پیت ماس یا پیت ماس و شن برای آن ها استفاده شد.

دراین آزمایش، پیت ماس مورد استفاده قرار گرفته دارای این خصوصیات بود:

EC= ./57

PH=5.74

WHC=61.5

و پیت ماس و شن مورد استفاده دارای این ویژگی ها بود:

EC=./97

PH=6.97

WHC=45.7

از تاریخ 20 آوریل تا 20 اکتبربرای هردوفصل، گیاهان رشدیافته درمحیط های مختلف (بسترهای کشت مختلف)، تیمارهای ماهانه متفاوتی را دریافت کردند.

ترکیبی از کودهای شیمیایی کامل به شکل 20-20-20 به میزان 2 و 4 گرم درگلدان با محلول پاشی بنزیل آدنین درغلظت های مشخص و محدودی به خاک اضافه شد.

یا اسیدجیبرلیک درغلظت های محدودی اضافه شدند.

گیاهان آزمایشی شاهد، تنها با آب لوله کشی و بدون کود، آبیاری شدند.

طرح آزمایش فاکتوریل درقالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 18 تیماربود.

عامل اول: دومحیط کشت پیت ماس تنها و پیت ماس+ شن است

عامل دوم:شامل 9 تیمارترکیبی با غلظت های مختلف از کودهای شیمیایی کامل و بنزیل آدنین و اسیدجیبرلیک با غظت های متنوع

هرتیمارشامل 6 گلدان است که 3 تکرار دارد و هرتکرار شامل 36 گیاه یعنی 2گیاه ازهرتیماراست.

بعدازاتمام آزمایش، صفات رشد گیاه شامل ارتفاع بوته، تعدادبرگ دربوته، قطرساقه، سطح برگ و طول ریشه ثبت شدند.

وزن ترو خشک برگ، ساقه و ریشه گیاه، ترکیبات شیمیایی گیاه شامل کلروفیل کل درنمونه های برگ تازه، کل کربوهیدرات درنمونه های خشک برگ و ساقه تعیین شد و نمونه خشک دیگر برگ ها و ساقه ها برای تعیین عناصرغذایی هظم شدند.

درپایان رشد نمونه هایی از برگ ها گرفته شد و نمونه های بافت به اندازه نمونه تشریح شد و به محلولی منتقل شد.

بعد ازتثبیت دراتانول 50درصد و شستشوی آن و انتقال به بوتیل الکل 100 درصد، آبگیری کامل انجام شد و نمونه خشک شده درمحلول 100 درصد و با نسبت مساوی اتانول زاینل به مدت یک ساعت غوطه ورشد، سپس به زایلن برای نگهداری تانفوذ با پارپلاس مذاب دراجاق با دمای 55 الی 60 درجه منتقل شد.

بافت ها درموم 58درجه قرارگرفتند و درقالب های جاسازی شده یک بارمصرف قرارگرفتند.

بلوک های مومی حاوی بافت تعبیه شده با استفاده از یک میکروتوم چرخشی با تیغه های میکروتوم یک بار مصرف برش داده شدند.

تمام داده های قبلی تحت آنالیز واریانس قرارگرفتند.

اثرات محیط های درحال رشد تیمارهای ترکیبی کودهای کامل شیمیایی با غلظت های بنزیل آدنین و اسیدجیبرلیک و برهم کنش های آن ها با استفاده از آنالیزهای واریانس بلوک تصادفی دوطرفه مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفت.

ازآزمون کمترین تفاوت معنی داردرسطح 5درصد برای مقایسه مقادیرمیانگین پارامترهای مختلف، استفاده شد.

نتایج و بحث ها

نتایج دوفصل رشد نشان داد که دراکثر موارد، نهال های رشد یافته دراسنا پرچمی درپیت ماس تنها، مقادیرقابل توجه بالاتری برای اکثرپارامترهای رشد گیاهی درمقایسه با نهال های رشد یافته دراسناپرچمی درپیت ماس وشن ازخود نشان می دهند.

تنها استثنا مربوط به قطرساقه بودکه افزایش بیشتررا درنهال هایی نشان داد که در پیت ماس و شن کاشته شده بودند، نسبت به نهال هایی که درپیت ماس تنها کاشته شده بودند.

این آزمایش نشان داد که پیت ماس تنها، محیط کشت بهتری درتقویت صفات گیاهی است واین با نتایجی که درمطالعات قبلی درمورد گیاهان دیگرانجام شده بود هماهنگی داشت.

گیاهان دریافت کننده کودهای شیمیایی کامل و ترکیبی از بنزیل آدنین و اسیدجیبرلیک، محتوای بالاتری از لحاظ موفولوژیکی و شیمیایی نسبت به گیاهان شاهد داشتند و کاملا مشخص بود که اسید جیبرلیک درهنگام ترکیب با کودهای شیمیایی کامل موثرترازبنزیل آدنین است.

به طورکلی می توان نتیجه گرفت که برای بالابردن کیفیت، رشد کمی،تولید اقتصادی درگیاه دراسنا پرچمی می توان آن را درمحیطی از پیت ماس تنها کاشت و ماهیانه با کودهای کامل 20-20-20 با مقدار 2 گرم در هزارهربوته را محلول پاشی کرد.