یاس هلندی؛ روش‌های نگهداری، هرس و تغذیه برای گل دهی بیشتر

 خلاصه مقاله :

یاس هلندی (Ligustrum texanum) یک درختچه همیشه سبز، مقاوم و زیبا است که بومی ژاپن بوده و به دلیل برگ‌های ضخیم و شفاف، گل‌های معطر و میوه‌های بنفش، محبوبیت زیادی دارد. این گیاه هم به صورت تک درختچه و هم به شکل پرچین قابل کاشت است و برای محوطه‌سازی، دیوارهای سبز و روف‌گاردن‌ها مناسب است. یاس هلندی مقاوم به کم‌آبی، شوری، سرما و شرایط محیطی سخت است و نگهداری آن با رعایت نکاتی مانند نور مناسب، آبیاری منظم، خاک سبک و هرس پس از گل‌دهی آسان است. تمام قسمت‌های این گیاه خاصیت درمانی دارند و می‌توان از برگ و میوه آن برای درمان برخی مشکلات سلامتی استفاده کرد.

مقدمه:

این درختچه زیبا و همیشه سبز و مقاوم،  بومی کشور ژاپن است اما به یاس هلندی معروف شده است وبه دلیل همیشه سبز بودن و مقاومت بالایی که دارد طرفداران بسیار زیادی در سطح دنیا دارد.

نام علمی آن Ligustrum texanum می باشد.

یاس هلندی دارای برگ های ضخیم و محکم و شفاف و چرمی مانند است که روی برگ ها، سبز تیره براق و زیر برگ ها، سبز روشن هستند و طول هر برگ بین 5 تا 10 سانتیمتر می رسد.

تنه این گیاه پوست صافی دارد و رنگ آن قهوه ای است.

این درختچه همیشه سبز در اواخر فصل بهار به گل می رود که گل ها معطر هستند و در برخی گونه ها به رنگ سفید و در برخی دیگر به رنگ قرمز می باشند و این گل های معطر جاذب حشرات در پایان فصل بهار هستند.

در اوایل فصل زمستان یاس هلندی به میوه هم می رود که میوه آن بنفش رنگ می باشد.

یاس هلندی، در دو نوع درختچه ای که به صورت عمودی رشد می کند و قابل کاشت در فضاهای باز به صورت تک درخت است و نوع پرچینی که به عنوان دیوارهای سبز و در ساخت پرچین کاربرد دارد وجود دارد.

یاس هلندی، درختچه ای سریع الرشد است و قابلیت هرس و فرم دهی به اشکال مختلف را دارد که بهترین زمان برای هرس آن بعد از اتمام گل دهی می باشد و به همین دلیل، گیاهی مناسب برای محوطه سازی فضاهای سبز، دیوار کشی های باغچه و روف گاردن ها می باشد.

ارتفاع یاس هلندی تا چندین متر در فضاهای باز می رسد، گاهی تا 4 متر و حتی در برخی از اقلیم ها به 5 متر هم می رسد.

تمام قسمت های یاس هلندی خاصیت درمانی و دارویی دارند ( به خصوص برگ های آن )از برگ یاس هلندی در درمان بیماری هایی مانند گلودرد و لوزه درد و التهاب لثه و آفت دهان و کاهش تب و سرگیجه و بهبود دردهای عضلانی و صداهای گوش استفاده می شود.از میوه یاس هلندی هم برای درمان برخی دردها و سفیدی مو استفاده می شود.

یاس هلندی درختچه ای همیشه سبز و بدون خزان است که این خصلت، همراه با تراکم بالای شاخه و برگ آن را تبدیل به گیاهی محبوب در فضاهای سبز کرده است.

یاس هلندی مقاوم به کم آبی، شوری و شرایط سخت محیطی است و سرمای زمستانه را هم اگر به مرحله یخبندان های سخت نرسد به خوبی تحمل می کند.

یاس هلندی هم در گلدان و هم در باغچه کاشته می شود و به طورکلی گیاهی مخصوص فضاهای باز است و برای داخل آپارتمان، حتی با وجود داشتن نور کافی مناسب نیست چون به تهویه محیط حساس است.

یاس هلندی درختچه ای سازگار و مقاوم است که شرایط سخت محیطی را در اقلیم های سخت تا حد زیادی تحمل می کند و دوام می آورد.

بهترین آب و هوا برای یاس هلندی:

یاس هلندی در اقلیم های معتدل و ملایم ( مانند شمال ایران)، گیاهی آفتاب دوست است اما در اقلیم های گرم و خشک گیاهی ست که شرایط نیم سایه و نیم آفتاب برای آن بهتر است و در واقع بهتر است جایی کاشته شود که سایه باشد، اما گاهی هم آفتاب روی آن بتابد، چون طاقت آفتاب مستقیم و شدید را در این گونه آب و هواها ندارد، برگ ها خشک و پژمرده می شوند.

در اقلیم های معتدل و ملایم، بهتر است یاس هلندی را هفته ای یک بار از آب سیراب کنید اما در اقلیم های گرم و خشک بسته به فصل و شرایط، هفته ای چند بار آبیاری یا حتی در فصل تابستان هر روز باید آبیاری شودو بهتر است که آبیاری مشخص و از روی برنامه ای داشته باشد.

یاس هلندی در دمای 18 الی 22 درجه سانتیگراد بهترین کیفیت را دارد اما به طور کلی گیاهی چهار فصل است.

هرچند گرمای شدید تابستان باعث خشک شدن برگ های آن و یخبندان زمستانه هم باعث یخ زدگی و آسیب به برگ ها می شود و اگر تابستان بسیار گرمی داشتید باید برای آن سایه درست کرده و مراقب باشید هر روز آبیاری شود و در سرمای شدید زمستان هم می توانید گیاه را بپوشانید تا دچار یخ زدگی نشود.

خاک مناسب برای یاس هلندی:

خاک مناسب برای یاس هلندی ترکیبی از خاک باغچه و خاکبرگ است که کلا سبک باشد و زهکشی خوبی داشته باشد.

تکثیر یاس هلندی:

این درختچه زیبا با بذر ، قلمه و پیوند و خوابانیدن ، تکثیر می شود.

مشکلات یاس هلندی:

آبیاری زیاد، زهکش معیوب، نور شدید و مستقیم در فصل تابستان، سرمای زیر صفردرجه در فصل زمستان، هرس نادرست و حمله آفات ممکن است به این درختچه زیبا صدمه بزنند.

در آبیاری زیاد، برگ های یاس هلندی زرد شده و ممکن است ریزش کنند.آبیاری زیاد همراه با زهکش ناسالم ته گلدان، باعث خفگی ریشه و پژمردگی بوته در یاس هلندی می شود.

در تشنگی بیش از حد و آبیاری خیلی کم و دیر هم، برگ های یاس هلندی لوله ای و خشک شده و خزان می کنند .

نور شدید و مستقیم آفتاب در اقلیم های گرم و خشک، باعث خشک شدن برگ های یاس هلندی می شود و ظاهر گیاه را نازیبا می کند .

در نور خیلی کم هم برگ ها ریز مانده و رشد کافی نمی کنند و گیاه مستعد بیماری های قارچی می شود.

هوای خیلی گرم و خشک، باعث خشک شدن برگ های یاس هلندی می شود و سرمای بیش از حد و زیر صفر درجه هم ممکن است باعث یخ زدگی گیاه شود.

این درختچه زیبا هم ممکن است مورد حمله آفات فضای باز قرار گیرد، بنابراین، بازدید منظم از برگ های آن به صورت چشمی لازم است و توصیه می شود و در صورت آلوده شدن گیاه به آفات باید نسبت به درمان و سمپاشی آن اقدام کرد.

رطوبت لازم برای یاس هلندی:

یاس هلندی، گیاهی رطوبت دوست است که در اقلیم های معتدل و مرطوب ( مانند شمال ایران) بهترین کیفیت را دارد اما خشکی محیط را هم تا حد زیادی تحمل  می کند.

کوددهی یاس هلندی:

کوددهی منظم با کودهای مرغوب در فصول گرم سال مانند بهار و تابستان، برای یاس هلندی خوب است اما کوددهی بیش از حد هم باعث می شود برگ های گیاه بسوزند.

در فصل بهار و فصل تابستان، می توانید این گیاه زیبا را با کودهای مرغوب و با کیفیت کوددهی کنید اما در فصول سرد بهتر است کوددهی آن را قطع کنید.

تعویض گلدان یاس هلندی:

یاس هلندی گیاهی سریع الرشد است و سایز های کوچک و متوسط آن 2 سال یک بار و سایز های بزرگ آن را هر چند سال یک بار تعویض گلدان کنید ( اگر در گلدان کاشته شده باشند )

سوالات متداول:

1. Q: یاس هلندی در چه شرایط نوری بهتر رشد می‌کند؟
   A: در اقلیم‌های معتدل آفتاب کامل و در مناطق گرم و خشک نیم‌سایه برایش مناسب است.

2. Q: بهترین زمان هرس یاس هلندی چه زمانی است؟
   A: پس از اتمام گل‌دهی در اواخر بهار یا اوایل تابستان بهترین زمان برای هرس است.

3. Q: چگونه می‌توان یاس هلندی را تکثیر کرد؟
   A: با روش‌های بذر، قلمه، پیوند و خوابانیدن می‌توان این گیاه را تکثیر کرد.

4. Q: یاس هلندی نیاز آبی بالایی دارد؟
   A: بسته به اقلیم، در مناطق معتدل هفته‌ای یک بار و در مناطق گرم و خشک چند بار در هفته یا حتی روزانه آبیاری می‌شود.

5. Q: آیا یاس هلندی برای آپارتمان مناسب است؟
   A: خیر، این گیاه به تهویه محیط حساس است و بهتر است در فضای باز کاشته شود.

شما تاکنون یاس هلندی را در باغچه یا گلدان نگهداری کرده‌اید؟ تجربه شما در مراقبت از این گیاه چه بوده است؟

منابع اصلی:

1-نگهداری از یاس هلندی و بهترین برنامه کودهی آن

2-نحوه نگهداری گیاه یاس هلندی

3-جامع ترین راهنمای نگهداری و تکثیر یاس هلندی