شیشه شور؛ راهنمای نگهداری و گلدهی در شرایط گرم

خلاصه مقاله :

درخت شیشه شور یکی از گیاهان همیشه‌سبز و زینتی بسیار جذاب است که با گل‌های برس‌مانند و رنگارنگ خود، جلوه‌ای خاص به فضاهای سبز می‌بخشد. این درخت بومی استرالیاست اما به‌دلیل مقاومت بالا، امروزه در بسیاری از مناطق دنیا از جمله ایران کاشته می‌شود. شیشه‌شور آفتاب‌دوست است و برای گل‌دهی مناسب به نور کافی، خاک سبک و زهکشی‌شده و آبیاری متعادل نیاز دارد. تنوع گونه‌ها، امکان نگهداری در باغ، فضای سبز شهری و حتی گلدان و بونسای را فراهم کرده است.

مقدمه:

شیشه شور درختی ست همیشه سبز، بومی مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری با گل هایی بسیار زیبا.

نام علمی گونه رایج  این درخت callistermom citrinus  می باشد و این درخت از خانواده مورد می باشد.

درخت شیشه شور بومی کشور استرالیاست و اکنون به عنوان یک درخت زینتی جای خود را در فضاهای سبز همه قسمت های دنیا باز کرده است.

درخت شیشه شور در زادگاه بومی خودش در کشور استرالیا تا ده ها متر رشد می کند اما در سایر اقلیم ها حالت درختچه ای دارد و رشد زیادی از لحاظ طولی نمی کند با این حال درخت  شیشه شور دارای انواع پابلند و پاکوتاه است که انواع پاکوتاه آن در آپارتمان و در گلدان به شرط برخورداری از نور مستقیم آفتاب قابل نگهداری است.

از انواع پاکوتاه درخت شیشه شور برای تهیه بونسای استفاده می کنند که بونسای به گل رفته آن بسیار زیباست.

گل های شیشه شور بسته به گونه آن از بهار تا تابستان روی درخت پدیدار می شوند که به رنگ های مختلف اعم از قرمز ، سفید ، کرم ، صورتی ، نارنجی و سبز وجود دارند اما نوع قرمز آن زیبایی و فراوانی بیشتری دارد.

درخت شیشه شور دارای برگ های باریک و کشیده و کرک دار است و شاخه های آن بلند و آویزان هستند .

گل های شیشه شور روی یک محور طولی بلند قرار دارند و پرچم های کشیده آن ها شکل خاص و جالبی را به وجود می آورد که شبیه برس است به همین دلیل به این درخت شیشه شور می گویند.

با این که درخت  شیشه شور مخصوص مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری است اما مقاومت و سازگاری بالایی نسبت به سایر اقلیم ها از خود نشان می دهد و فقط بهتر است در اقلیم هایی که زمستان های خیلی شدید و یخبندان های سخت دارند کاشته نشود.

در کشور ایران درخت  شیشه شور را در شهرهای مختلف و اقلیم های مختلف در فضاهای سبز و حتی حیاط خانه ها می کارند اما زیباترین شیشه شورها را در شهر شیراز و در هنگام بهار و تابستان می بینیم که جلوه گری و خودنمایی می کنند.

به طور کلی شیشه شور درختی مقاوم و سازگار به شرایط نامساعد محیطی است.

نورمناسب برای شیشه شور:

شیشه شور درختی آفتاب دوست است که به چند ساعت تابش مستقیم خورشید در طول روز نیاز دارد و در شرایط آفتابی کیفیت و شادابی بیشتری خواهد داشت .

آفتاب مستقیم و کافی برای به گل رفتن مطلوب درخت شیشه شور  الزامی ست.

درخت شیشه شور را در سایه و نیم سایه هم می توان کاشت اما در این حالت ممکن است گل دهی گیاه زیاد نباشد و درخت در معرض حمله بیماری های قارچی قرار گیرد بنابراین بهتر است آن را در مکان های آفتاب گیر بکارید.

آبیاری مناسب برای شیشه شور:

درخت شیشه شور نیاز آبی متوسطی دارد و به کم آبی و تشنگی خاک تا حد زیادی مقاوم و سازگار است با این حال آبیاری منظم و به موقع برای آن مطلوب است و بهتر است حتی الامکان گیاه از تشنگی و آبیاری دیر محافظت شود.

آبیاری زیاد و بیش از حد هم برای درخت شیشه شور مضر است و اگر خاک آن بافت سنگین و سختی داشته باشد ممکن است باعث پوسیدگی ریشه و سایر بیماری های قارچی و زرد شدن برگ ها شود.

دمای مناسب برای شیشه شور:

درخت شیشه شور درختی گرمادوست است که گرما را به سرما ترجیح می دهد با این حال مقاومت خوبی هم نسبت به سرما و دماهای پایین دارد به شرطی که با یخبندان های خیلی شدید مواجه نشود اما به طور کلی به طیف های دمایی مختلف سازگار است هرچند در مناطق گرمسیری زیبایی و کیفیت بیشتر و بهتری دارد.

رطوبت مناسب برای شیشه شور:

درخت شیشه شور هر چند رطوبت محیط را دوست دارد اما به خشکی هوا بسیار مقاوم است و در اقلیم های خشک هم سازگاری بالایی از خود نشان می دهد.

خاک مناسب برای شیشه شور:

درخت شیشه شور در طیف مختلفی از خاک ها رشد می کند اما در خاک های سبک و شنی و زهکشی شده بهترین حالت را دارد خاکی که علاوه بر این خصوصیات قوی و غنی از مواد غذایی هم باشد که بهتر است از کودهای حیوانی پوسیده برای تقویت آن استفاده کرد و نزدیک فصل گل دهی هم می توان از کودهای با کیفیت و مرغوب مخصوص گل زایی برای آن استفاده کرد.

هرس شیشه شور:

هرس بعد از اتمام گل دهی برای درخت شیشه شور توصیه می شود که البته هرس خاصی نیست و به حذف شاخه های بلند و مزاحم اکتفا می کند و کافی ست.

تکثیر شیشه شور:

درخت شیشه شور با بذر و قلمه تکثیر می شود که قلمه آن را در فصل تابستان باید داخل خاک سبک کاشت.

آفات و بیماری های شیشه شور:

درخت شیشه شور مقاومت بالایی در برابر آفات و بیماری ها دارد با این وجود ممکن است مورد حمله آفات موجود در فضای باز مانند شته ها ، کنه ها و شپشک ها قرار گیرد و یا اینکه دچار بیماری های قارچی مانند لکه برگی و سفیدک های پودری شود که به محض مشاهده آفات باید نسبت به سمپاشی گیاه اقدامات لازم را کرد و با رعایت نکات آبیاری و خاک مناسب و تغذیه هم از بروز بیماری های قارچی در این درخت جلوگیری کرد.

از مهم ترین دلایل به گل نرفتن یا گل دهی کم در درخت شیشه شور آفتاب کم و نور ناکافی، اقلیم نامناسب و فقر مواد غذایی خاک است.

انواع درخت  شیشه شور :

درخت شیشه شور دارای انواع و گونه های مختلف است که به شرح تعدادی از آن ها می پردازیم :

شیشه شور قرمز ( شیشه شور سرخ ):

نوع رایج درخت شیشه شور است که دارای گل های قرمز و زرشکی بسیار زیبا می باشد و نام علمی آن callistemom citrinus  می باشد.

شیشه شور مجنون ( شیشه شور گریان):

نام علمی آن callistemom viminalis  میباشد که این نوع شیشه شور معمولا گل هایی به رنگ قرمز روشن دارد و به خاطر آویزان بودن شاخه ها و گل هایش به نام شیشه شور مجنون یا گریان معروف شده است.

شیشه شور استیف :

این درخت شیشه شور با نام علمی callistemom rigidus  دارای شاخه های صاف است و ارتفاع کوتاهی دارد و هرس پذیری آن خوب است.

شیشه شور لیمویی :

این نوع شیشه شور گل هایی به رنگ های زرد، لیمویی و سفید دارد و نام علمی آن callistemom pallidus  می باشد.

انواع دیگری از درخت های شیشه شور هم وجود دارد مانند شیشه شور آلپ، شیشه شور والوم، شیشه شور سوزنی،  شیشه شور وایلد فایر ،شیشه شور صورتی، شیشه شور بنفش ، شیشه شور اندیور و شیشه شور کاپتاین کوک و………..

سوالات متداول:

1. Q: آیا درخت شیشه‌شور برای نگهداری در گلدان مناسب است؟
   A: بله، گونه‌های پاکوتاه آن در صورت دریافت نور مستقیم خورشید برای نگهداری در گلدان و حتی بونسای مناسب هستند.

2. Q: چرا درخت شیشه‌شور گل نمی‌دهد؟
   A: کمبود نور مستقیم، فقر مواد غذایی خاک یا اقلیم نامناسب از دلایل اصلی کاهش گل‌دهی هستند.

3. Q: شیشه‌شور به چه مقدار آبیاری نیاز دارد؟
   A: آبیاری متوسط و منظم کافی است؛ خاک نباید دائماً خیس یا کاملاً خشک بماند.

4. Q: آیا این درخت به سرما مقاوم است؟
   A: تا حدی بله، اما یخبندان‌های شدید می‌تواند به آن آسیب بزند.

5. Q: بهترین زمان هرس شیشه‌شور چه موقع است؟
   A: بلافاصله پس از پایان دوره گل‌دهی، برای حفظ فرم و سلامت گیاه.

آیا شما تجربه کاشت یا نگهداری درخت شیشه‌شور را داشته‌اید؟ چه نکته‌ای برایتان مهم‌تر بوده است؟

منابع اصلی:

1-معرفی گل شیشه شور

2-گیاه شیشه شور (Bottlebrush)

3-شیشه شور (Callistemon)