بداغ؛ آموزش نگهداری و شرایط رشد در باغچه

فهرست مطالب

خلاصه مقاله:

بداغ یک درختچه خزان‌دار، مقاوم و بسیار سازگار است که در بسیاری از اقلیم‌های ایران و جهان کاشته می‌شود. زیبایی اصلی این گیاه به گل‌های سفید و توپی‌شکل آن برمی‌گردد که در بهار جلوه‌ای چشم‌نواز به فضاهای سبز می‌دهند. بداغ نگهداری نسبتاً آسانی دارد، به سرما مقاوم است و حتی در برابر آلودگی هوا هم دوام خوبی نشان می‌دهد. با فراهم کردن نور مناسب، آبیاری منظم و خاک زهکشی‌شده، می‌توان از رشد سریع و گل‌دهی مطلوب این درختچه لذت برد.

مقدمه:

بداغ درختچه ای ست زیبا و خزان دار و بسیار مقاوم و سازگار مخصوص مناطق معتدل و خنک.

نام علمی آن viburnum می باشد و بومی آسیاست اما گونه های زیادی از آن وجود دارند که بومی مناطق مختلف کره زمین از آسییا تا آفریقا و اروپا و آمریکا هستند.

در کشور ایران هم بداغ به وفور در فضاهای سبز اقلیم های مختلف کاشته می شود.

به این درختچه گل دنبه ای و گل گلوله برفی هم می گویند.

بداغ در اصل مخصوص اقلیم های معتدل و خنک است و در این اقلیم ها طراوت و گل دهی خوبی دارد اما در اقلیم های گرم و خشک و سرد و خشک هم کاشته می شود.

زیبایی بداغ در اصل به خاطر گل های زیبای آن است که این گل ها در گونه های مختلف دارای شکل متفاوتی هستند اما در گونه رایج بداغ که در کشور ایران کاشته می شود گل ها حالت توپی و پرپر و سفید دارند( ابتدا سبز است بعد سفید میشود ) که هنگام گل دهی ظاهر بسیار زیبایی به درخت می دهند.

گل دهی گونه های مختلف بداغ از فصل های بهار تا تابستان انجام می شود و برخی گونه های آن در فصل پاییز و زمستان گل می دهند.گل های بداغ سفید رنگ هستند اما گونه های بسیار کمی از آن دارای رنگ گل صورتی اند اما بیشتر گونه های بداغ سفید رنگ هستند.گل های بداغ معطر نیستند و فقط زیبایی ظاهری دارند.در کشور ایران گل های بداغ در فصل بهار و زمانیکه هوا خنک و مطلوب است ظاهر می شوند.

گونه رایج بداغ که در کشور ایران کاشته می شود دارای برگ هایی شبیه برگ های درخت افراست و گل دهی آن در اوایل فصل بهار انجام می شود و ظاهر زیبایی را در بوستان ها و پارک ها و فضاهای سبز ایجاد می کند.

اکثر گونه های بداغ گل هایشان عقیم است و میوه تولید نمی کنند اما برخی گونه ها مانند بداغ آمریکایی میوه هایی تولید می کند که در کشور آمریکا مصرف خوراکی دارند و برای مربا و شیرینی استفاده می شود.

بداغ درختچه ای خزان پذیر است و با آغاز فصل سرما برگ ها زرد و سرخ می شوند و در سرمای شدید خود را از دست می دهد و به خواب زمستانی فرو می رود و با شروع گرما در فصل بهار برگ های آن دوباره رویش می کنند بنابراین قابل کاشت در اقلیم های سرد هم هست و به طور کلی ریشه های آن به سرما مقاوم هستند.

ارتفاع این درختچه زیبا حداکثر تا 4 یا 5 متر می رسد و به عنوان دیوار سبز و حصار هم استفاده می شود.

بداغ درختچه ای سریع الرشد است که برخی از گونه های خواص دارویی و درمانی هم دارند و برای ناراحتی های عضلانی و گوارشی استفاده می شوند.

درختچه بداغ در برابر آلودگی هوا مقاوم است.

نورمناسب برای بداغ:

بداغ درختچه ای آفتاب دوست است و حتما باید چند ساعت از روز از آفتاب مستقیم خورشید بهره مند شود.

بداغ هایی که در سایه کامل کاشته می شوند گل دهی مطلوبی نخواهند داشت و احتمال ابتلای گیاه به بیماری های قارچی بیشتر است.

بداغ شرایط آفتابی تا نیم آفتابی را می پسندد و بهتر است در سایه کامل نباشد.

مراقب آفتاب سوزان خورشید در اقلیم های گرم و خشک به خصوص در ظهرهای تابستان باشید چون در این شرایط برگ های گیاه می سوزند ، بنابراین در این اقلیم ها بهتر است بداغ را در شرایط نیم آفتابی بکارید تا در فصل تابستان صدمه نبینند اما در مناطق معتدل و ملایم اگر بداغ را در آفتاب کامل هم بکارید خوب است.

بداغ هایی که در سایه هستند چنان چه در مناطق مرطوب باشند جاذب بیماری های قارچی مانند سفیدک های پودری می شوند.

آبیاری مناسب برای بداغ:

دور آبیاری بداغ در مناطق و محیط های گوناگون متفاوت است. مسلما هر چقدر هوا گرم تر شود نیاز بداغ به آبیاری هم بیشتر می شود.

در اقلیم های گرم و خشک به خصوص در فصل تابستان نیاز بداغ به آبیاری بیشتر می شود و در فصل زمستان که گیاه به خواب زمستانی رفته است نیاز به آبیاری خیلی کم می شود به طور کلی و در حالت معمول و در هوای معتدل بداغ به هفته ای یک الی دو بار آبیاری در هفته نیاز دارد.

آبیاری خیلی دیر و تشنگی شدید در فصول رشد و به خصوص در فصل تابستان باعث آسیب به ریشه ها می شود و ممکن است برگ ها کمرنگ شده و ریزش کنند و آبیاری زیاد و بیش از حد هم باعث زرد شدن برگ ها و خطر بروز بیماری های قارچی در بداغ می شود.

دما و آب و هوای مناسب برای بداغ:

بداغ در اصل متعلق به اقلیم های معتدل و ملایم و خنک است اما سازگاری خوبی به اقلیم های مختلف دارد و گرمای شدید را تا حدی تحمل می کند و البته اگر گرما بیش از حد شد ممکن است برگ های آن خشک و پژمرده شوند چون به طور کلی میانه خوبی با گرما ندارد.

در مورد سرما و یخبندان هم همانطور که گفته شد با آغاز سرما خزان می کند و برگ هایش را می ریزد و به خواب زمستانه فرو می رود و ریشه های آن تا حد زیادی به سرما و یخبندان و زمستان های سخت مقاوم هستند.

رطوبت مورد نیاز بداغ:

بداغ درختچه ای ست که رطوبت نسبی محیط را می پسنند اما به خشکی محیط اطراف خود هم سازگار است و می توان گفت خشکی محیط را به رطوبت بیش از حد ترجیح می دهد.

خاک مناسب برای بداغ:

بداغ خاک های غنی و سبک و زهکشی شده و متمایل به اسیدی را می پسندد و در این خاک ها بهترین رشد و فعالیت را دارد اما به خاک های مختلف سازگار است.

مشخصه	شرح
نام علمی	Viburnum
نوع گیاه	درختچه خزان‌دار
ارتفاع	تا ۴–۵ متر
نور مناسب	آفتاب کامل تا نیم‌آفتاب
آبیاری	متوسط؛ ۱–۲ بار در هفته در هوای معتدل
دمای مناسب	معتدل و خنک؛ مقاوم به سرما
خاک مناسب	سبک، غنی، زهکشی‌شده و کمی اسیدی
زمان گل‌دهی	بهار (در ایران)
کاربرد	فضای سبز، پارک‌ها، دیوار سبز و حصار

تکثیر بداغ:

گونه های مختلف بداغ با بذر و قلمه تکثیر می شوند.

آفات، بیماری ها و مشکلات بداغ:

بداغ در فصول گرم به خصوص در فصل تابستان ممکن است مورد حمله آفات فضای باز مانند شته ها ، کنه ها و تریپس ها قرار گیرد که به محض مشاهده آلودگی باید هر چه سریع تر با سموم مناسب سم پاشی شود.فشرده شدن برگ ها به یکدیگر در هوای مرطوب هم ممکن است باعث ایجاد کپک های قارچی مانند کپک خاکستری شود که در صورت بروز این مشکل باید با قارچ کش های مناسب درمان و مهار شود.

تغذیه و آبیاری نادرست و بی برنامه هم ممکن است باعث ایجاد بیماری هایی مانند لکه برگی شود.بداغ هایی که در سایه کامل کاشته می شوند در اوایل بهار و اوایل پاییز مستعد سفیدک پودری هستند.

از گونه های معروف بداغ در جهان می توان به viburnum tinus، viburnum lentago ، viburnum opulus ،viburnum odoratissimum ، viburnum plicatum ، viburnum lantana ، viburnum dentatum،viburnum davidii ، viburnum prunifolium اشاره کرد.

سوالات متداول:

Q: آیا بداغ برای مناطق سردسیر مناسب است؟
A: بله، بداغ خزان‌دار است و ریشه‌های آن مقاومت خوبی به سرما و یخبندان دارند.
Q: بهترین زمان گل‌دهی بداغ چه فصلی است؟
A: در ایران معمولاً اوایل بهار گل می‌دهد، زمانی که هوا خنک و ملایم است.
Q: بداغ به آفتاب کامل نیاز دارد یا سایه؟
A: بداغ آفتاب‌دوست است و در آفتاب یا نیم‌آفتاب بهترین گل‌دهی را دارد؛ سایه کامل باعث کاهش گل و افزایش بیماری می‌شود.
Q: هر چند وقت یک‌بار باید بداغ را آبیاری کرد؟
A: در هوای معتدل معمولاً هفته‌ای ۱ تا ۲ بار کافی است؛ در گرمای تابستان دفعات بیشتر می‌شود.
Q: آیا همه گونه‌های بداغ میوه می‌دهند؟
A: خیر، بیشتر گونه‌ها عقیم هستند، اما برخی مانند بداغ آمریکایی میوه خوراکی تولید می‌کنند.