نحوه کاشت و نگهداری آناناس در خانه

خلاصه مقاله:

آناناس گیاهی گرمسیری، زیبا و ارزشمند است که علاوه بر میوه خوش‌طعم، خواص دارویی فراوانی نیز دارد. این گیاه در آپارتمان هم قابل نگهداری است، به شرط آن‌که نور شدید و غیرمستقیم، آبیاری کنترل‌شده، دمای معتدل و رطوبت کافی برای آن فراهم شود. آناناس به خاک سبک و زهکشی خوب نیاز دارد و نسبت به سرما، آبیاری زیاد و نور کم بسیار حساس است. با مراقبت صحیح و کمی صبر، می‌توان حتی در فضای خانه نیز شاهد رشد، گل‌دهی و میوه‌دهی این گیاه خاص بود.

مقدمه

آناناس گیاهی ست باارزش و مثمر، مخصوص اقلیم های گرمسیری جهان با میوه ای عالی، که علاوه برخاصیت خوراکی از خواص درمانی و دارویی زیادی از جمله بهبود زخم های بدن برخوردار است.

نام علمی این گیاه Ananas comosus است و خاستگاه اصلی آن کشورهای آمریکای جنوبی از جمله برزیل است.

امروزه آناناس به شکل وسیع و گسترده در مزرعه های کشورهای برزیل، اندونزی، تایلند، فیلیپین، کاستاریکا و چین کشت شده ومیوه آن به سایر نقاط جهان صادر می شود.

گیاه آناناس بومی مناطق گرم و مرطوب جهان است و در این نقاط خیلی راحت در فضای باز می روید و به میوه می رود، اما درسایر نقاط، به شرط رعایت شرایط محیطی و نگهداری دقیق که لازمه آن صبر و حوصله زیاد و داشتن شرایط محیطی مطلوب از جمله نور شدید است به عنوان یک گیاه آپارتمانی زینتی هم قابل نگهداری و حتی میوه دادن است.

گیاه آناناس حالت بوته ای دارد که برگ ها روی یک ساقه کوتاه و فشرده قرار می گیرند و ساقه گل دهنده از وسط آنها ظهور می کند وگل ها هم زیبا و خاص هستند.

آناناس، گیاهی بسیار متنوع و دارای گونه های زیاد است.

گیاه آناناس، ریشه هایی گوشتی دارد که یک مزیت برای این گیاه محسوب می شود و باعث می شود مقاومت این گیاه به تشنگی تاحد زیادی خوب باشد.

بوته جوان آناناس بعد از 2 یا 3 سال در صورت وجود شرایط مساعد، قاعدتا باید به میوه برود.از گل دهی تا میوه دهی آناناس 6 ماه طول می کشد.گیاه آناناس بعد از میوه دهی ورسیدن میوه به تدریج شروع به خشک شدن و مرگ می کند، اما در کنار خود پاجوش یا پاجوش هایی می دهد که باید آن ها را جدا کرد و کاشت.

شرایط نگهداری گیاه  آناناس در آپارتمان :

نور مناسب برای بوته  آناناس در آپارتمان :

بوته آناناس خواهان نور شدید و غیرمستقیم و مقداری آفتاب درحد کم است و حتما باید پشت پنجره جنوبی باشد تا بهترین عملکرد و کیفیت را داشته باشد.

پنجره های جنوبی با نور شدید ولی غیرمستقیم که در فصل های پاییز و زمستان چند ساعتی نور آفتاب داشته باشند، بهترین و مطلوب ترین مکان برای نگهداری گیاه آناناس است.

در فصول گرم مانند فصل تابستان، به هیچ عنوان آفتاب مستقیم روی بوته آناناس نتابد، چون باعث سوختگی برگ ها می شود.

در مناطق سرد و خشک در فصل تابستان، می توانید آناناس را در فضای باز بگذارید به شرطی که در سایه کامل باشد.

نور خیلی شدید در فصول گرم، باعث لکه سوختگی برگ ها یا رنگ پریدگی و زرد شدن برگ ها می شود.

در نور کم هم برگ ها رنگ اصلی خود را از دست می دهند و نازک می شوند.

فاکتور نور و آفتاب برای این گیاه حیاتی است و اگر شما در مکان خود نور کافی ندارید از نگه داری بوته آناناس اجتناب کنیدچون نتیجه دلخواه را به شما نخواهد داد.

آبیاری مناسب برای بوته آناناس در آپارتمان :

آناناس، گیاهی مقاوم به تشنگی است و آبیاری هفته ای یک بار اما به صورت سیراب برای آن کافی ست.

در فصل زمستان اگر محیط شما خنک باشد، حتی می توانید هر ده روز یک بار یا هر دو هفته یک بار گیاه خود را به صورت سیراب آبیاری کنید.

بسیار مهم است که آب اضافی داخل زیرگلدانی حتما تخلیه شود.

آناناس به آبیاری زیاد و زود به زود و زهکش ناسالم و گرفته ( سوراخ) ته گلدان و آب ماندگی داخل خاک و خیس ماندن طولانی مدت خاک و باتلاقی شدن خاک داخل گلدان به شدت حساس است.

تشنگی بیش از حد و خارج از طاقت گیاه هم باعث رنگ پریدگی برگ ها شده و ممکن است ریشه آسیب ببیند.

دمای مناسب برای بوته آناناس در آپارتمان:

گیاه آناناس، گیاهی حساس به سرما و گرمادوست است که در محیط آپارتمان هم گرما را به سرما ترجیح می دهد اما گرمای بیش از حد هم برای آن خوب نیست.

بهترین دما برای نگهداری گیاه آناناس در محیط آپارتمان دمای بین 18 تا 30 درجه سانتیگراد است.

بوته آناناس به دماهای خیلی پایین و سرما حساس است و حتی سرما ممکن است باعث نابودی آن شود ویکی از دلایل توقف رشد یا رشد کم بوته آناناس، هوای سرد است.هوای سرد و دماهای پایین، در صورتی که بوته آناناس شما دارای میوه باشدباعث کاهش کیفیت میوه از لحاظ قند و ویتامین ها می شود.اگر بوته آناناس شما در مرحله تشکیل گل باشد، سرما باعث کاهش کیفیت گل آن می شود.

آناناس با اینکه گیاهی گرمادوست است و دماهای بالاتر از 30 درجه سانتیگراد را هم تحمل می کند، اما اگر دما بیش از حد زیاد شود به خصوص در آپارتمان ها که معمولا هوا خشک هم هست، برگ های آناناس چروک خورده و قهوه ای می شود و ظاهر گیاه نازیبا می شود.اگر قرار است دما بالاباشد رطوبت هم باید خیلی بالا باشد که ایجاد این شرایط معمولا در محیط آپارتمان دشوار است.

رطوبت مناسب برای بوته آناناس در آپارتمان :

آناناس، گیاهی رطوبت دوست است و تلفیق گرما و رطوبت برای این گیاه عالی است.

بهتر است روزانه با آب جوشیده سرد شده مانده در کتری یا سماورو دور از نور شدید، اسپری آب شود و اگر در کنار آن بخور سرد ملایم روشن شود برای آن خوب است.

بوته آناناس به هوای خشک محیط حساس است و در خشکی شدید محیط، نوک برگ ها خشک شده و قهوه ای می شوند.

هرگز از براق کننده های شیمیایی برای تمیز کردن برگ های آناناس استفاده نکنید چون برگ ها آسیب می بینند.

خاک مناسب برای بوته آناناس در آپارتمان:

آناناس به خاکی سبک و قوی و زهکشی شده نیاز دارد و بهترین ترکیب خاکی برای آن ترکیب 80 درصد خاک مخصوص گیاهان آپارتمانی به شرط مرغوبیت و سلامت، به علاوه 20 درصد خاک باغچه به همراه کمی شن است.

تکثیر بوته آناناس در آپارتمان:

گیاه آناناس با روش هایی از جمله کاشت بذر، پاجوش و کاشت تاج تکثیر می شود که کاشت با بذر چندان مرسوم و رایج نیست، چون بذر آناناس قوه نامیه کمی دارد و خیلی دیر جوانه می زند و بیشتر در کارهای تحقیقاتی از آن استفاده می شود و بیشتر با روش های جداکردن پاجوش ( بعد از میوه دهی ) در اوایل بهار و کاشت تاج در خاک های مخصوص و استریل کاشت قلمه ( در اکثر فصول ) تکثیر می شود.

مزرعه آناناس در یکی از کشورهای استوایی:

بیماری ها آفات و مشکلات بوته آناناس در آپارتمان:

نور مستقیم آفتاب در فصول گرم، باعث سوختگی برگ های آناناس می شود.

نور خیلی کم، باعث نازک شدن برگ ها و تغییر رنگ برگ های آناناس می شود و تشکیل گل و میوه را کم یا ناممکن می کند.

آبیاری زیاد و زود به زود، باعث زرد شدن برگ های آناناس و ظهور بیماری های قارچی، مانند پوسیدگی های ریشه و طوقه می شود.

زهکش معیوب ته گلدان، باعث آب ماندگی اطراف ریشه شده و خطر خفگی ریشه و پژمردگی بوته را زیاد می کند.

تشنگی بیش از حد و طولانی مدت، باعث رنگ پریدگی برگ های آناناس و صدمه به ریشه آناناس می شود.

دماهای پایین و سرما باعث مشکلاتی از قبیل توقف رشد و کاهش کیفیت میوه ( اگر بوته به میوه رفته باشد) و کاهش کیفیت گل در زمان تشکیل گل می شود.

دماهای خیلی بالا همراه با خشکی شدید، باعث خشک شدن برگ های آناناس می شود.

کمبود رطوبت محیط، باعث خشکی نوک برگ های آناناس می شود.

خاک نامناسب و سنگین، باعث خیس ماندن طولانی مدت خاک و ظهور بیماری های قارچی در بوته آناناس می شود.

عدم کوددهی باعث توقف رشد بوته آناناس، کاهش کیفیت برگ ها می شود و ممکن است یکی از دلایل به میوه نرفتن بوته آناناس باشد.

از مهم ترین دلایل به میوه نرفتن بوته آناناس در آپارتمان، نور کم، آبیاری بیش از حد و عدم کوددهی است.

گیاه آناناس به آفات تا حد زیادی حساس است اما به هر حال در محیط آپارتمان ممکن است مورد حمله آفات خانگی مانند شپشک های آرد آلود و کنه ها قرار گیرد که به محض مشاهده علائم حضور آفات، باید هر چه سریع تر نسبت به درمان آن اقدام کرد.

کوددهی بوته آناناس در آپارتمان:

بوته آناناس به کوددهی منظم با کودهای مرغوب و باکیفیت نیاز مبرم دارد و از جمله گیاهانی ست که در شرایط آپارتمان باید کوددهی مصنوعی شود.

کوددهی منظم آناناس و غنی بودن خاک گلدان، در میوه دهی بوته آناناس در شرایط آپارتمان خیلی موثر است.

مراقب کوددهی بیش از حد و خطر مسمومیت کودی برای بوته آناناس خود هم باشید.

تعویض گلدان بوته آناناس در آپارتمان:

بهتر است  سالی یک بار گلدان آناناس را یک درجه بزرگتر کنید و از خاک جدید و غنی برای آن استفاده کنید.

سوالات متداول:

• Q: آیا نگهداری آناناس در خانه سخت است؟
  A: با وجود نیازهای خاص نوری و رطوبتی، اگر این موارد رعایت شود نگهداری آناناس سخت نیست و حتی می‌تواند در خانه میوه دهد.

• Q: آیا آناناس به آفتاب مستقیم نیاز دارد؟
  A: خیر، نور شدید و غیرمستقیم بهترین انتخاب است؛ آفتاب مستقیم در تابستان باعث سوختگی برگ‌ها می‌شود.

• Q: هر چند وقت یک بار باید آناناس را آبیاری کرد؟
  A: معمولاً هفته‌ای یک بار کافی است؛ در زمستان می‌توان فاصله آبیاری را به ۱۰ روز یا دو هفته افزایش داد.

• Q: آیا آناناس بعد از میوه‌دهی می‌میرد؟
  A: بله، پس از میوه‌دهی به‌تدریج خشک می‌شود، اما پاجوش تولید می‌کند که می‌توان آن را کاشت و گیاه جدیدی به دست آورد.

• Q: چه خاکی برای آناناس مناسب است؟
  A: خاک سبک، زهکشی شده و ترکیبی از خاک آپارتمانی مرغوب با مقداری خاک باغچه و شن برای آن بهترین انتخاب است.

آیا تا به حال تجربه نگهداری از آناناس در خانه را داشته‌اید؟ چه چالش‌هایی را پشت سر گذاشته‌اید؟

منابع اصلی:

1- راهنمای پرورش خانگی و کاشت آناناس در گلدان

2- آموزش کامل پرورش و رشد میوه پرخاصیت آناناس