آموزش نگهداری ونوس مگس‌خوار در خانه

خلاصه مقاله:

گیاه ونوس مگس‌خوار یکی از شگفت‌انگیزترین گیاهان گوشت‌خوار دنیاست که با برگ‌های تله‌ای خود حشرات را شکار و هضم می‌کند.

این گیاه بومی مناطق گرمسیری آمریکاست و برای رشد مطلوب به نور زیاد ولی غیرمستقیم، رطوبت بالا و خاک سبک نیاز دارد. ونوس در زمستان وارد خواب می‌شود و در این دوره نباید آبیاری یا شرایط محیطی‌اش را به‌طور ناگهانی تغییر داد.

با رعایت اصول ساده‌ای مثل حذف برگ‌های خشک و آبیاری با آب مقطر، می‌توانید این گیاه خاص را سال‌ها شاداب نگه دارید.

مقدمه

ونوس گیاه حشره خواری ست زیبا و شگفت انگیز و پرطرفدار و محبوب در سطح جهان که به ونوس مگس خوار هم مشهور است.

نام علمی این گیاه Dionaea muscipula است و زادگاه بومی آن مناطق گرمسیری آمریکاست.

این گیاه در زادگاه بومی خود و گاها در آپارتمان هم به گل می رود اما زیبایی و خاص بودن آن به خاطر برگ های پرزدار آن است که در واقع تله های گیاه هستند و با رنگ و بوی معطری که دارند حشرات را فریب داده و به طرف خود می کشانند.

سیستم تغذیه ای این گیاه مربوط به انتهای برگ های آن است که برگ ها دارای پرزهای ریز و حساسی هستند که در صورت تماس حشرات تحریک شده و فورا بسته می شوند و بعد از بسته شدن از غده های قرمز رنگ داخل آن مایعی سمی ترشح می شود که حشرات را هظم می کند.

مشخصه	شرح
نام علمی	Dionaea muscipula
نام رایج	ونوس مگس‌خوار
زادگاه بومی	مناطق گرمسیری آمریکای شمالی
نور مناسب	زیاد ولی غیرمستقیم؛ پرهیز از آفتاب مستقیم تابستان
آبیاری	با آب مقطر یا تصفیه‌شده؛ از پایین گلدان
دمای مناسب	20 تا 35 درجه سانتی‌گراد؛ تحمل گرمای بالا با رطوبت کافی
رطوبت مورد نیاز	بالا؛ اسپری روزانه یا بخور سرد ملایم
خاک مناسب	پیت‌ماس، کوکوپیت یا خزه استریل
تکثیر	از طریق بذر
نکات مهم	حذف برگ‌های خشک، پرهیز از کوددهی و استفاده از حشرات کوچک برای تغذیه

برگ ونوس، پهنک مسطح پرزداری دارد که با پهن شدگی در قسمت انتهایی دو پهنک را تشکیل می دهد و در اطراف هر پهنک خارهایی محکم و نازکی وجود دارد و در واقع این دو پهنک همان اندام شکارگر حشره است که با برخورد حشره به آن مانند ورق های یک کتاب بسته می شوند و حشره را درون خود به دام می اندازند و بعد از مدتی ( چند روز تا چند هفته )برگ ها دوباره خودشان باز می شوند.هر برگ بعد از چند بار شکار حشرات ( مثلا 2 یا 3بار) پیر شده و قهوه ای رنگ و خشک شده و از بین می رود و به جای آن برگ های جدید روییده و جای برگ های قدیمی را می گیرند.

این گیاه گوشتخوار هم عاشق گرما و رطوبت محیط ( به طور همزمان ) است و به سرما و خشکی محیط حساس است.

هرس در گیاه گوشتخوار ونوس مهم است به این معنی که برگ های خشک آن را باید از بوته حذف کنید در غیر این صورت، عدم حذف برگ های خشک و فرسوده ممکن است باعث شیوع بیماری های قارچی شود پس مراقب باشید برگ های خشک و فرسوده روی بوته باقی نمانند و آن ها را حذف کنید.

این گیاه زیبای گوشتخواردوره رکود و استراحت دارد و به خواب زمستانه می رود پس نگران نشوید که گیاه شما نابود شده باشد و حتی ممکن است برگ ها کاملا نابود شوند. در این حالت که دما کم شده، آبیاری گیاه را کم کنید اما قطع نکنید و اجازه دهید گیاه دوره رکود چند ماهه خود را طی کند و اواخر زمستان آبیاری را زیاد کنید و محیط را پرنورتر کنید تا گیاه از خواب زمستانه خود بیدار شود.

شرایط نگهداری ونوس در آپارتمان:

نور مناسب برای ونوس :

گیاهی ست که نور شدید و غیرمستقیم را دوست دارد.

از تابش مستقیم آفتاب به خصوص در فصل تابستان روی برگ های آن جلوگیری شود چون باعث برگ سوزی می شود.

در نور خیلی کم هم برگ ها رنگ پریده و بی حال می شوند و برگ ها نازک می شوند و گیاه شادابی خود را از دست می دهد و اندازه پهنک برگ ممکن است کم شود.

آبیاری مناسب برای ونوس :

از آب دارای املاح بالا مثل آب لوله کشی ( حتی اگر مانده باشد) و حتی آب جوشیده سرد شده برای آبیاری آن استفاده نکنید وباید از آب مقطر یا آبی که از دستگاه تصفیه آب رد شده باشد، برای آبیاری آن استفاده کنید.آبیاری با املاح بالا باعث زرد شدن و سیاه شدن برگ ها می شود.

زمان مشخصی برای آبیاری آن وجود ندارد و بسته به محیط مورد نظر باید آبیاری آن را تنظیم کنید و بهترین کار این است که در فاصله میان دو آبیاری خاک خشک شود ( با انگشت تان به صورت عمقی امتحان کنید )

در تشنگی برگ های گیاه رنگ پریده می شوند و ممکن است مکانیسم برگ ها دچار اختلال شود و برگ ها بسته شوند وبه اشتباه حس کنند که باید وارد دوره خواب و رکود شوند.

در آبیاری بیش از حد هم خطر پوسیدگی های ریشه و بیماری های قارچی وجود دارد.

بهتر است این گیاه گوشت خوار از پایین آبیاری شود یعنی داخل زیرگلدانی را پر از آب کنید و نیم ساعت الی یک ساعت بعد آب زیر گلدانی را خالی کنید.

دمای مناسب برای ونوس:

گیاهان گوشت خوار از جمله ونوس، گرمادوست هستند و حساس به سرما هستند و تا دمای بالای 35 درجه را هم تحمل می کنند البته به شرطی که محیط خشک نباشد و آبیاری گیاه کم نشود و رطوبت محیط بالا باشد.در غیر این صورت، گیاه از گرمای بالا صدمه می بیند.

دماهای پایین و سرما، باعث اختلال در عملکرد برگ های ونوس می شود و سرعت باز و بسته شدن برگ های گیاه کم می شود.

رطوبت مناسب برای ونوس :

گیاهی رطوبت دوست است و لازم است هر روز با آب جوشیده سرد شده دور از نور شدید و مستقیم آفتاب اسپری شود و اگر هر روز کنار آن بخور سرد ملایم روشن باشد عالی ست.

خشکی محیط به ونوس صدمه می زند و ممکن است گیاه را پژمرده کند و و گیاه رشد کافی نخواهد داشت و پهنک ها تغییر می کنند و از حالت طبیعی خود خارج می شوند و قادر به شکار طعمه نخواهند بود.

خاک مناسب برای ونوس :

از خاک هایی سبک و زهکشی شده مانند پیت ماس یا کوکوپیت یا خزه یا خاک های آماده و مخصوص گیاهان گوشت خوار به شرط استریل بودن و سالم بودن برای آن استفاده شود.

تکثیر ونوس :

این گیاه گوشت خوار با کاشت بذر تکثیر می شود که بذر آن را باید در خاک مخصوص کاشت بذر و قلمه بکارید و می توانید قبل از کاشت چند ساعت در آب ولرم خیس کنید.

بیماری ها آفات و مشکلات ونوس :

سرما و خشکی دشمن گیاهان گوشت خوار از جمله ونوس است و در حشره خواری گیاه اختلال ایجاد می کند و باعث می شود برگ ها باز و بسته نشوند یا دیر باز و بسته شوند.

عدم رعایت شرایط محیطی مانند نور و آبیاری و دما و رطوبت و…. باعث اختلال در عملکرد ونوس می شود.

کوددهی ونوس:

خوراک این گیاه حشراتی مانند مگس ها، پشه ها و عنکبوت ها و کرم های خشک آکواریومی هستند که البته زیاد هم به گیاه حشره ندهید چون باعث مصرف انرژی زیاد برای گیاه می شود و چند هفته یک بار کافی ست چون هظم هر حشره چند هفته برای گیاه طول می کشد.

ریشه ونوس به کود حساس است و ممکن است ریشه ها بسوزندبنابراین این گیاه گوشت خوار را کوددهی مصنوعی نکنید.

از حشرات بزرگ برای تغذیه ونوس استفاده نکنید چون ونوس توانایی هظم آن ها را ندارد و این حشرات داخل گیاه می پوسند بدون اینکه هظم شوند.

به هیچ عنوان حتی برای تفریح از موادی مانند گوشت چرخ کرده و سوسیس و کالباس برای این گیاه استفاده نکنید، چون هظم آن ها انرژی بسیار زیادی را از گیاه می گیرد و گیاه را خسته و فرسوده می کند.

تعویض گلدان ونوس :

هر 2 سال یک بار با احتیاط گلدان آن را عوض کنید و از خاک جدید و مناسب برای آن استفاده کنید.

سوالات متداول در مورد ونوس مگس خوار:

Q: آیا ونوس مگس‌خوار برای نگهداری در آپارتمان مناسب است؟
A: بله، اگر نور زیاد ولی غیرمستقیم، رطوبت بالا و آبیاری با آب مقطر فراهم شود، به‌خوبی در آپارتمان رشد می‌کند.
Q: آیا باید به ونوس کود بدهیم؟
A: خیر، این گیاه به کوددهی مصنوعی حساس است و مواد معدنی زیاد باعث سوختن ریشه می‌شود.
Q: چند وقت یک‌بار باید به ونوس حشره بدهیم؟
A: هر چند هفته یک‌بار کافی است؛ چون هضم هر حشره چند هفته زمان می‌برد.
Q: چرا برگ‌های ونوس سیاه یا خشک می‌شوند؟
A: ممکن است به‌دلیل آبیاری با آب دارای املاح، خشکی هوا، یا ورود به خواب زمستانه باشد.
Q: چگونه می‌توان ونوس را تکثیر کرد؟
A: بهترین روش، کاشت بذر در خاک سبک و مرطوب (مثل پیت‌ماس یا کوکوپیت) است